Trustkantoor moet inzage klant bieden

Trustkantoren moeten de herkomst van de geldstroom die zij beheren inzichtelijk maken. Deze verplichting moet het witwassen van zwart geld voorkomen.

Dit staat in het gisteren gepresenteerde voorstel Wet Toezicht Trustkantoren (WTT) dat het ministerie van Financiën gisteren naar buiten heeft gebracht. In totaal beheren de 150 Nederlandse trustkantoren een geldstroom van 1.000 miljard euro per jaar.

De namen van de eigenaren van de vennootschappen die door de trustkantoren worden vertegenwoordigd, moeten ter inzage beschikaar zijn voor De Nederlandsche Bank (DNB). De centrale bank zal in het voorstel van Financiën ook het toezicht op de trust-sector op zich nemen.

Trustkantoren zijn instanties die voor, veelal internationaal opererende, ondernemingen het beheer voeren over vennootschappen. In veel gevallen wordt geld naar dergelijke vennootschappen in Nederland geleid waardoor internationale concerns – volstrekt legaal – kunnen profiteren van milde fiscale regels. Tegelijkertijd is het ook mogelijk dat er zwart of zelfs crimineel geld door deze vennootschappen wordt beheerd.

De rol van de trustkantoren kwam vooral na de gebeurtenissen van 11 september in 2001 aan de orde. Zo werd kort na de aanslagen in de Verenigde Staten al voorgesteld om meer controle te voeren over trustkantoren om te voorkomen dat organisaties als Al-Qaeda via Nederlandse organisaties hun geld verbergen. ,,Die trustkantoren maken vaak geld over van de ene plek in de wereld naar de andere plek. Zij hebben geen meldingsplicht onder de Wet Melding Ongebruikelijke Transacties'', aldus de toenmalige minister van Financiën Zalm in 2001.

Trustkantoren kwamen ook in het nieuws bij het Enron-schandaal dat zich eind 2001 voordeed. Toen werd bekend dat de Amerikaanse energiehandelaar volgens opgaven van het trustkantoor Equity Trust 120 vennootschappen in Nederland had ondergebracht. Volgens het moederbedrijf van Equity Trust, de bank Insinger de Beaufort, deed Enron ,,als iedere multinationale firma: gebruik maken van de Nederlandse fiscale mogelijkheden''. Enron bleek in de Verenigde Staten nauwelijks belasting te hebben betaald en ging onderuit na gesjoemel met de boekhouding.

In het gisteren bekendgemaakte voorstel wordt verder geregeld dat alleen een vergunning wordt verleend als de gegevens over de identiteit en de antecedenten van de bestuurders van de trustmaatschappijen bekend zijn gemaakt. Trustkantoren in Nederland zijn nu nog vrij van toezicht, voor zover ze geen deel uit maken van een bankinstelling. Twee belangenorganisaties van trustmaatschappijen hebben gedragscodes opgesteld, maar deze hebben over het algemeen geen verplichtend karakter. Van de 150 verschillende maatschappijen worden er circa veertig door de belangenorganisaties vertegenwoordigd. Veelal kleinere trustkantoren werken in de anonimiteit en zijn ook onbekend bij DNB en het ministerie van Financiën. De gisteren gepresenteerde aanpak van Financiën wordt nu eerst aan de betrokken partijen ter consultatie aangeboden voordat het een wetsvoorstel wordt.