Stankoverlast door ontploffing bij Botlek

Boven de gemeente Vlaardingen heeft gisteren enige uren een stankwolk gehangen als gevolg van een ontploffing in het Botlekgebied. Op het terrein van de firma Vopak ontplofte door een nog onbekende oorzaak een opslagtank waaruit ongeveer 1.600 kubieke meter ortho-cresol liep en er een dampwolk ontstond. De tank ging kapot terwijl hij werd geladen vanuit een schip.

In Vlaardingen werden enkele mensen misselijk. Een paar werknemers van Vopak en naastgelegen bedrijven raakten gewond. Ze liepen brandwonden en ademhalingsproblemen op. Volgens een woordvoerder van de politie waren ze slechts lichtgewond. Ze zijn een nacht ter observatie in het ziekenhuis gebleven, aldus een woordvoerder van Vopak vanmorgen.

De ortho-cresol is hoofdzakelijk in een speciale put bij de kapotte tank gekomen, maar een deel is in de afvoer gekomen. De stof, met een smeltpunt van 30°C, zat als verwarmde vloeistof in het schip en de tank, maar is toen het in contact kwam met de buitenlucht gestold. De nu ontstane substantie is keihard en kan niet simpelweg worden weggeschept, aldus de Milieudienst Rijnmond.

De opslagtank was bijna vol toen het incident plaatsvond. Door de schoonmaak kan het in de omgeving weer gaan stinken. ,,Maar dat doet het nu ook nog'', weet de milieudienst, die meldt dat mensen in Rijswijk en Delft klagen over stank. Vrijdagochtend was het aantal telefoontjes dat bij de milieudienst binnenkwam opgelopen tot 420. Zolang de stof op vaste, vochtige bodem ligt zal er damp uit blijven ontsnappen.

In Vlaardingen werden bewoners door middel van sirenes gewaarschuwd om binnen te blijven en ramen en deuren te sluiten. Ziekenhuizen en artsen werden op de hoogte gesteld van de gangbare klachten door ortho-cresol.

Het incident met de tank gebeurde gisteren rond het middaguur. Onmiddellijk werd groot alarm gegeven, het terrein van Vopak werd hermetisch afgesloten. De wijde omgeving van het bedrijf werd afgezet, en bij aangrenzende bedrijven mocht buiten niet meer gewerkt worden. Ook het scheepvaartverkeer lag een paar uur stil ter hoogte van de Botlek. Rond een uur of drie werd de overlast minder omdat de ortho-cresol stolde. Voor de stank had dat weinig betekenis, want inmiddels was die op tientallen kilometers van Rotterdam te ruiken. En die kan nog dagen blijven hangen.

Ortho-cresol is een irriterende en in hogere concentraties giftige stof die via de ogen, de longen en de huid wordt opgenomen. Slachtoffers krijgen hoofdpijn en worden duizelig. Na inademing ontstaan witte plekken op de slijmvliezen van mond, keel en slokdarm die een brandende pijn veroorzaken. Na contact met de huid bleekt die eerst, maar daarna blijven een tijdje bruine vlekken achter. De stof is mogelijk kankerverwekkend. Ortho-cresol stinkt en heeft een zoetige teerlucht. Het is een grondstof voor tal van producten: van schoonmaakmiddelen tot kunstharsen. Cresol komt van nature voor in vrijwel alle planten en bomen en zit in aardolie.