Onderzoeksrivalen gaan samen verder

Het Sociaal en Cultureel Planbureau doet samen met marktonderzoeksbureau Motivaction onderzoek naar politieke ontevredenheid in Nederland. De resultaten zullen naar verwachting in mei worden gepubliceerd.

Deze samenwerking is opmerkelijk, omdat beide partijen vorig jaar flink met elkaar in de clinch lagen. Aanleiding was de constatering van het SCP dat het met de Nederlandse burger in het algemeen goed gaat, en dat de overgrote meerderheid zich gezond en gelukkig voelt. Kort daarna kwam het electoraat in opstand. Motivaction verweet het SCP bij monde van onderzoeker Martijn Lampert dat men het zicht op de bevolking was kwijtgeraakt. Het onbehagen onder de bevolking viel niet te vatten in traditionele SCP-parameters als leeftijd, opleiding en inkomen. De sociaal-culturele categorieën die Motivaction hanteert zouden daar beter geschikt voor zijn.

Er ontstond wat verkramping bij het SCP, zegt Planbureau-onderzoeker Paul Dekker: ,,Het SCP is niet erg gewend aan kritiek.'' Maar er was ook nieuwsgierigheid. ,,Het is een serieuze kwestie. Hoe ver kom je met onze variabelen? Moet je meer kijken naar sociaal-culurele achtergronden?'' De kritiek van Lampert vond hij ,,wat onbehouwen'', maar nadat dit was uitgepraat bleef de vraag: wat valt er van elkaar te leren?

Vandaar de samenwerking. Een deel van de vragen uit het SCP-onderzoek naar culturele veranderingen, vooral die op politiek betrekking hebben, werd in het najaar ook voorgelegd aan respondenten van Motivaction. Deze worden door het marktonderzoeksbureau ingedeeld in categorieën als `opwaarts mobielen', `gemaksgeoriënteerden' en `postmoderne hedonisten'. Dekker voelt zich een tikje ongemakkelijk bij die categorisering, omdat een deel van de indelingstechniek bedrijfsgeheim is. Lampert: ,,We werken vaker samen met overheden en universiteiten. Er wordt gerespecteerd dat we zelf hebben geïnvesteerd in een onderzoeksprogramma.'' De SCP-onderzoekers kunnen ook in de keuken kijken, benadrukt hij, en in de gezamenlijke publicatie zal ook meer worden gepubliceerd dan tot dusverre over hoe Motivaction mensen indeelt.