Leergierige Russinnen snel naar huis

Rusland geldt als de opkomende grootmacht in het internationale tennis. Maar de grote doorbraak laat vooralsnog op zich wachten.

Welgeteld 53 minuten stonden vandaag op de klok toen Tatyana Panova naar het net drentelde en beleefd de hand schudde van haar bedwingster, de Amerikaanse Lindsay Davenport. Met opvallend gemak (6-2 en 6-1) denderde de voormalige kampioene van de Australian Open (2000) heen over de 26-jarige Russin die anderhalve week geleden nog indruk had gemaakt met haar zege op Jennifer Capriati bij het voorbereidingstoernooi in Sydney.

Het vrouwentennis mag de laatste jaren dan in de breedte sterker zijn geworden, groot zijn nog altijd de krachtsverschillen tussen top en subtop. Davenport, hersteld van een knie-operatie die haar zes maanden aan de kant hield, bewees dat ten overvloede op de eerste hete dag (32 graden) na drie dagen van bewolking. De eerste serieuze test voor de als een dark horse beschouwde voormalige nummer één van de wereld volgt zondag, wanneer Davenport in de achtste finales mag proberen het verfijnde baselinespel van de Belgische Justine Hénin-Hardenne te ontrafelen.

Rusland heeft na vijf dagen tennis op Melbourne Park nog slechts twee troeven over: Anastasia Myskina en Elena Bovina, respectievelijk de nummer acht en de nummer twintig van de plaatsingslijst. Dat is een forse inkrimping van het contingent dat vorige week neerstreek in het zuiden van Australië: dertien speelsters. Dat aantal verklaart waarom Rusland, momenteel met acht speelsters vertegenwoordigd in de topvijftig en na de Verenigde Staten (met negentien deelneemsters) de grootste `leverancier' van het vrouwentoernooi, door kenners en volgers wordt getypeerd als de opkomende grootmacht in het internationale tennis.

Ter vergelijking: Nederland schittert dit jaar bij de vrouwen in Melbourne door afwezigheid. Miriam Oremans nam vorige maand afscheid van het internationale toptennis, Anousjka van Exel, Kristie Boogert en Seda Noorlander sneuvelden in de kwalificaties. Daarmee is het vrouwentoernooi van het eerste grandslam van het jaar voor het eerst sinds 1978 zonder Nederlandse inbreng. De hoop is gevestigd op de piepjonge generatie, die wordt aangevoerd door Silvana Bauer (17) en verder bestaat uit Bibiane Schoofs (14), Michaela Krajicek (14) en Stefanie Hertz (12).

Rusland is een stap verder, al laten de prestaties bij de Australian Open te wensen over. Zo kon de pas 16-jarige Darina Safina, bestempeld als het grootste talent van het Russische vrouwentennis, al op de openingsdag haar koffers pakken. Onder toeziend oog van haar zes jaar oudere broer Marat, de nummer drie van de wereld bij de mannen, verloor de grootste stijger in het vrouwencircuit in twaalf maanden opgeklommen van de 453ste naar de 71ste plaats op de wereldranglijst in drie sets van de Slowaakse Katarina Srebotnik.

Na afloop verviel Safina in zelfbeklag, zoals haar broer dat doorgaans ook pleegt te doen na een nederlaag. ,,Ik moet nog vreselijk veel leren'', jammerde Safina, en wie haar hoorde kreeg onmiddellijk medelijden.

Juist de leergierigheid geldt als het belangrijkste wapen van de Russische tennissters. Coach Joe Giuliano, een Amerikaan die Bovina en tal van andere jonge Russinnen onder zijn hoede heeft, prijst vooral de onvoorwaardelijke overgave van de erfopvolgsters van Natalia Zvereva, de wegbereider van het tennis in de voormalige Sovjet-Unie. ,,Russische tennissers en tennissters onderscheiden zich door een voorbeeldige arbeidsmoraal'', betoogde Giuliano voorafgaand aan de Australian Open. ,,Ze zijn hongerig als geen ander. Dat verklaart hun enorme overlevingsdrang.''

Miriam Oremans schetste vorige maand ook de schaduwzijden van de invasie van speelsters uit Oost-Europa. ,,Respectloos'', noemde de gepensioneerde prof uit Berlicum de houding van veel aanstormende collega's uit het Oostblok in de Volkskrant. Gezellig is het daardoor allang niet meer op de vrouwentour, met tennissters die slechts oog hebben voor hun ranking en hun portefeuille.

Het is een publiek geheim in het door de professionele vrouwentennisbond WTA zorgvuldig afschermde wereldje dat geld voor veel speelsters – in negen van de tien gevallen van bescheiden komaf – een belangrijke drijfveer is. Critici noemen het een moderne vorm van prostitutie, waarbij geslepen managers de markt afromen op zoek naar talent dat zij vervolgens vakkundig uitmelken.

Grootste bron van inspiratie van het omvangrijke contingent gelukszoekers is Anna Koernikova. Hoewel de 21-jarige Russin na ruim zeven jaar nog altijd op haar eerste toernooizege wacht, is zij met een geschat jaarinkomen van veertig (!) miljoen dollar toch een van de grootverdieners in het vrouwencircuit. Niet haar prestaties op de baan, maar vooral haar vermeende sexy uitstraling staan borg voor vele miljoenen aan sponsorgelden.

Woensdag sloeg Koernikova een modderfiguur door in haar tweede-rondeduel tegen Hénin in de eerste set slechts zeven punten bijeen te slaan. In de Australische media werd de tennissende modepop daags erop zwaar bekritiseerd. `Korn Flake' was in nagenoeg alle kranten de weinig vleiende typering die de nummer 42 van de wereld ten deel viel na haar wanprestatie. `Haar handtekeningensessie duurde langer dan de vermeende wedstrijd tegen Hénin', constateerde de Herald Sun fijntjes.