`Drugsconsumptie is echte probleem'

De Antilliaanse premier Ys was even in Nederland. ,,Dan valt er weer een bolletjesslikker dood neer en dan zegt men: zie je, onze problemen worden veroorzaakt door de Antillen.'

De hoogste gezagsdrager van de Nederlandse Antillen heeft wortels in het hoge noorden. De vorig jaar tot premier van de Antillen benoemde Etienne Nestor Ys (40) woonde acht jaar in Groningen. Hij studeerde er fiscaal recht aan de universiteit en werkte in Nederland als belastinginspecteur. Maar veel warme gevoelens voor de grote broer van het Koninkrijk waar hij deze week op werkbezoek was koestert Ys niet.

Groningen vond hij wel ,,een leuke stad' met ,,gastvriendelijke personen'. Maar inmiddels heeft hij ,,compleet afscheid genomen van Nederland'. Toen hij 1,5 jaar na zijn terugkeer naar Curaçao als gevolg van een dienstreis weer even in Nederland was, ,,merkte ik dat ik niet in deze maatschappij thuishoorde. Dat was wel een koude douche. Daarna heb ik zelfs nooit de behoefte gehad om op vakantie naar Nederland te komen. Ik blijf liever in de Latijns-Amerikaanse of Caribische regio', zegt Ys die aan het eind van het gesprek verzucht dat zijn ,,persoonlijke droom is dat de Antilliaanse bevolking ooit kiest voor onafhankelijkheid'.

Precies een jaar geleden voerde de streng ogende Ys nog campagne op de Antillen voor de Statenverkiezingen. ,,Stem wijs, stem Etienne Ys', luidde de leuze van zijn partij de PAR. Inmiddels is Ys acht maanden premier van de Nederlandse Antillen. Deze week was hij in Nederland om onder andere te praten over de oprichting van een nieuw fonds voor de medefinanciering van projecten die niet-gouvernementele organisaties (NGO's) op de Antillen uitvoeren. Een van de uitgangspunten van het nieuwe NGO-beleid is ,,versterking van de bevoegdheden van de ontvangende partij'.

Dat laatste punt is voor Ys heel belangrijk. De Antilliaanse premier heeft een hekel aan de in zijn ogen bemoeizuchtige Nederlandse parlementariërs die te pas en te onpas beleidsplannen voor zijn land voorstellen. Met name de vorig jaar in de Tweede Kamer gedane suggesties om de rechtshandhaving op de Antillen vanuit Nederland te versterken, zoals een aangenomen motie om Nederlandse douaniers grenscontroles op de Antillen te laten verrichten, zijn tegen het zere been.

,,De uitspraken van Nederlandse politici wekken op zijn minst de indruk alsof er op de Antillen niks wordt gedaan aan drugsbestrijding. Maar nergens ter wereld is de controle zo streng als op Curaçao. Nederlandse parlementariërs hebben geen verstand van de regels die gelden binnen het Koninkrijk.'

Wat is er tegen een Nederlands aanbod om te helpen bij drugsbestrijding?

,,Het ís geen aanbod. Dat is juist het punt. Jullie zeggen: de Antillen doen het verkeerd. Alsof Antilliaanse douaniers met de handen gekruist zitten.'

De verantwoordelijke douane-eenheid op het vliegveld Hato bestaat uit een man of vijftien. Dan kan het toch geen kwaad extra mensen uit Nederland te leveren?

,,Wij willen alle hulp accepteren. Maar wij vragen er zelf wel om. Bij de douane hebben we geen behoefte aan meer mensen, alleen aan betere accommodatie. Wíj hebben bijvoorbeeld gevraagd om een bodyscan voor bolletjesslikkers. Dat is ons niet opgedrongen. Onze minister van Justitie weet zelf wel wat we nodig hebben.'

Ys hamert er vervolgens op dat ,,de consumptie van drugs het grootste probleem is. En het kan niet zo zijn dat je aan het ene eind, het aanpakken van de smokkel, keihard werkt en niets doet aan de andere kant, de vraag naar drugs. Nederland doet nauwelijks iets aan de consumptie en zo blijft het bij ons water naar de zee dragen.'

Wat vindt u van het Nederlandse plan om bolletjesslikkers op Schiphol weer terug te sturen naar de Antillen?

,,Naast het feit dat je moet onderzoeken of dit wel kan – we zijn namelijk allemaal burgers van hetzelfde koninkrijk – is dit plan voor mij toch een duidelijke indicatie dat Nederland niet bereid is het drugsprobleem op te lossen. Men wil alleen de zwartepiet bij iemand anders zetten. Kijk ik snap de Nederlandse politicus wel want all politics are local en hij wil graag tegen zijn achterban zeggen: de schuld ligt bij de Antillen en ik zorg wel dat de problemen niet bij ons op de stoep liggen. Maar je lost er niets mee op.'

Ys wil ook meer overleg tussen de Antillen en Nederland ,,als er iets moet worden uitgelegd in de media. We hebben de parlementen en de pers natuurlijk niet in handen, maar de regeringen kunnen betere afspraken maken. En dat straalt uit.'

Want de Nederlandse media zijn te veel op sensatie belust. ,,Dan valt er weer een bolletjesslikker dood neer en dan zegt men: zie je, onze problemen worden veroorzaakt door de Antillen.' Toen Ys vorig jaar voor de eerste keer in Nederland een persconferentie gaf en drie kwartier sprak over bijvoorbeeld het feit dat ,,de Antillen in drie jaar tijd meer financieel-economische maatregelen hebben genomen dan Lubbers in tien jaar en het ambtenarenapparaat met meer dan 35 procent is afgeslankt' verscheen daar niets over in de Nederlandse pers. Alleen bolletjes krijgen aandacht. Ys: ,,Dat vind ik een bloody shame. De pers zou ook een educatieve rol moeten spelen.'

    • Marcel Haenen