De nachtelijke wedloop

Oh, wat zullen ze zich verkneukelen op Nederland 3. Nederland kiest wordt een mooie test-run voor twee perfect samenwerkende aankomende Nova-presentatoren, Felix Rottenberg en Matthijs van Nieuwkerk. Met stratosferische kijkcijfers. Ruim 1 miljoen, bijna elke dag, waar overigens ook het andere duo Paul Witteman en Ferry Mingelen aan bijdraagt. Barend & Van Dorp zijn deze week ook met een reeksje programma's begonnen en zaten drie dagen op het kijkcijferschellinkje. Een maand geleden was het nog precies andersom, de aandacht voor de laatste Nova's in de oude vorm daalde gestaag, terwijl Barend & Van Dorp dagelijks het miljoen naderde.

Het draait ook om de gasten. Vergeleken bij de opwindend nieuwe Bos en Zalm in Nederland kiest was Barend & Van Dorp met de glad achterovergekamde Frank de Grave een dode zijarm.

Gisteren scoorden Barend & Van Dorp voor het eerst hoger dan Nederland kiest met 1 miljoen kijkers voor een debatje tussen Femke Halsema en Ayaan Hirsi Ali over 30 miljoen euro subsidie aan misbruikte allochtone vrouwen. Nederland kiest had daarentegen een debat tussen buitenlandspecialisten uit de Kamer en de minister van Buitenlandse Zaken, De Hoop Scheffer. Onder andere over Europa en het conflict met Irak. Voor die onderwerpen waren de bijna 847.000 kijkers een historisch record.

De programma's geven een voorproefje voor de competitie met het nieuwe Nova dat na de verkiezingen begint. Een harde race om goede gasten op de late avond. Die gasten kunnen beide programma's gemakkelijk tegen elkaar uitspelen en voorwaarden stellen. Geen onaangename vragen en geen kritische tegenstanders in het programma, anders gaan we naar de concurrent. Hoe sterk zullen redacties zijn om zich tegen de druk van de kijkcijfers teweer te stellen? Zeker nu het succes van het nieuwe Nova in kijkcijfers zal worden uitgedrukt.

Nederland kiest was voor mij als doorgewinterde Barend & Van Dorp-kijker verfrissend. Rustige gesprekken, geen reclames, geen Mulder-geknor en geen orkestje tussendoor. Een echt publiek alternatief. Met een aardige samenvatting van beelden in andere programma's: Ondertussen bij de buren en een bezoekje aan een wijk.

Toch hoop ik dat het nieuwe Nova, dat ook door Jeroen Pauw en Clairy Polak zal worden gepresenteerd, meer eigen journalistiek onderzoek inbrengt dan Nederland kiest. Alleen dan wordt het een geloofwaardig alternatief. Eigen onderzoek ontbreekt aan de huidige programma's en er wordt zelden geverifieerd of uitgelegd wat politici zeggen.

Felix Rottenberg gebruikt zijn kennis als voormalig PvdA-voorzitter te weinig. Hij weet beter dan wie ook dat de PvdA binnen een half jaar niet radicaal is vernieuwd. Al die verschillende belangengroepen binnen de partij zijn niet weggesmolten door de uitstraling van een nieuw gezicht. De partijgangers zijn zelf confuus van het succes van Wouter Bos en rekenden op een pijnlijke worsteling terug naar de macht. Rottenberg kan daar met zijn unieke achtergrondkennis kritische vragen over stellen. Maar afgelopen woensdag vroeg hij niet door en ging het gesprek van de hak op de tak. Dat is jammer. In zijn functie van presentator moet hij vijanden maken om feiten boven water te krijgen. Dan kan hij boven anderen uitstijgen. Door scherpe vragen had hij de kiezer een informatieve dienst kunnen bewijzen en de Bos-hype kunnen dempen. Zoals hij ook deed in zijn interview met Pim Fortuyn, afgelopen voorjaar. Die was niet van de partij.

Rottenberg heeft als voordeel dat hij in de keuken van de politiek heeft kunnen kijken. Hij weet hoe een politicus zich voelt. Als hij zijn banden met de partij doorsnijdt, kan hij een gouden duo vormen met de speelse Matthijs van Nieuwkerk. Zij hebben een onderlinge vriendschap, net als de presentatoren van Barend & Van Dorp. Dat kan handig zijn bij co-presentatie. De stemming onder vrienden is goed en ze voelen aan wanneer ze elkaar ruimte moeten geven. Matthijs good cop, Felix bad cop. Ze kunnen doen wat Barend en Van Dorp zo uniek maakt: vriendschappelijke, onderlinge kritiek. Ik zie het voor me, Nieuwkerk corrigeert zijn maat: ,,Felix, hier hoor ik de partij spreken.''

    • Maarten Huygen