De blijde boodschap van ASML

Chipmachinebouwer ASML heeft al twee jaar hetzelfde verhaal. Het bedrijf maakt verlies en moet drastisch bezuinigen. Of er dit jaar eindelijk winst komt is ongewis.

ASML lijdt verlies en krimpt drastisch in, maar voor wanhoop is volgens topman Doug Dunn geen aanleiding. ,,Er zijn positieve signalen, maar niemand weet hoe snel de markten herstellen'', sprak bestuursvoorzitter Doug Dunn bij de presentatie van de resultaten. Let wel, over 2001.

Het bedrijf is inmiddels een jaar verder, maar het verhaal van de Brit ten opzichte van 2001 is identiek. ,,Er zijn signalen die wijzen op verbetering, hoewel de vraag zwak blijft.''

Wie hecht er nog waarde aan de woorden van Dunn? Het afgelopen jaar is desastreus geweest, zo bleek gisteren tijdens de presentatie van de jaarcijfers. Er is net zoals in 2001 verlies geboekt (208 miljoen euro), er zijn weer werknemers ontslagen (1.400 mensen) en er zijn blijkbaar weer `positieve signalen'.

Toch heeft de onderneming zich het afgelopen halfjaar redelijk staande weten te houden ondanks de slechte marktomstandigheden. De investeringen van chipfabrikanten, de klanten van ASML, zijn het afgelopen jaar met meer dan een kwart afgenomen. Toch wist het bedrijf 205 chipmachines op de fabrieksvloeren te krijgen. Een jaar eerder lag dat aantal op 197 terwijl de markt toen met bijna 40 procent kromp. ,,We hebben marktaandeel gewonnen, we zijn nu wereldwijd marktleider'', verklaarde Dunn niet zonder trots.

Een belangrijke motor achter de toegenomen verkoop is volgens ASML vooral de Twinscan. Deze machine, die aanzienlijk sneller chips maakt als de huidige machines, kwam een kleine twee jaar geleden op de markt en moet de groei van de technologie-onderneming voor de komende vier tot acht jaar stutten.

Intel, verreweg de grootste chipproducent ter wereld, is een belangrijke afnemer van de Twinscan. Volgens bestuursvoorzitter Dunn begint de Twinscan nu warm te lopen. De fabricagetijd is sterk verkort, net zoals de installatietijd bij de klant. Daardoor loopt de winstmarge die op dit paradepaardje van ASML wordt gehaald volgens Dunn op.

Maar de Twinscan kan bij lange na niet de weggesmolten vraag naar chipmachines compenseren. Drie weken geleden werd bekend dat eenvijfde van het personeel, 1.400 mensen, bij het bedrijf moet verdwijnen en met twee activiteiten (track en thermal) werd gestopt. Dat waren activiteiten die met de 1,8 miljard euro kostende overname van de Amerikaanse Silicon Valley Group (SVG) meekwamen. Maar van een mislukte overname wilde Dunn die acquisitie beslist niets weten. ,,De overname heeft onze nieuwe kennis en klanten gebracht.''

Om de ingestorte markt het hoofd te bieden is ingezet op rigoureuze kostenbesparing. Werkten er eind 2000 bij ASML nog 8.100 mensen, dit jaar moet dat aantal zijn geslonken tot even onder de 6.000.

Op dit moment draait het bedrijf quitte bij de productie van circa 200 machines. Maar volgens Dunn moet dat getal dit jaar omlaag worden gebracht naar 185 of zelfs 160. Verder worden rekeningen sneller geïnd en voorraden verkleind om kapitaalbeslag te voorkomen. Afgelopen jaar daalden de kosten met 10 procent naar 562 miljoen.

Op onderzoek en ontwikkeling wil Dunn absoluut niet beknibbelen, hoewel de kosten van deze activiteit eveneens met 10 procent zijn gedaald. ,,Dat komt door efficiencyverbeteringen'', zegt Dunn.

Het genereren van contanten is niet onbelangrijk omdat obligatiehouders eind 2004 ruim 500 miljoen euro moeten ontvangen. Volgens financieel directeur Peter Wennink is dat geen probleem. ,,In kas hebben we nu 669 miljoen en we hebben nog ongeveer 150 miljoen euro aan vorderingen bij de belasting.'' De tweede obligatielening, die eind 2006 afloopt, levert volgens financieel directeur Peter Wennink nauwelijks problemen op omdat deze waarschijnlijk wordt omgezet in aandelen.

Maar dan moet de koers nog stevig klimmen. En dat hangt weer af van de ongewisse marktontwikkelingen. Dunn wees er op dat klanten zich weifelend opstellen. En daarnaast speelt de vraag of er een oorlog met Irak komt. De winstontwikkeling is daarvan volgens Wennink sterk van afhankelijk.

Los van de kleur van de cijfers, ASML zal ze in elk geval vaker presenteren. Dit jaar gaat ASML in plaats van twee keer vier keer per jaar de resultaten naar buiten brengen. Misschien zijn de `positieve signalen' van Dunn dan beter in te schatten.

    • Mark Houben