Zwarte kip tegen de duivel

In China worden momenteel veel kinderen met kunst en vliegwerk ter wereld geholpen, zodat ze nog in het jaar van het paard het levenslicht zien. Worden ze na 1 februari geboren, dan zijn het kinderen van het jaar van de geit en dan is hun levensperspectief veel slechter. In Groenland struikelde de regering over het verdrijven van boze geesten. Een assistent van premier Enoksen had een exorcist ingehuurd om het regeringsgebouw te ontdoen van kwade krachten. Doel van de uitdrijving was de verbetering van het `slechte klimaat' tussen de inheemse werknemers en de medewerkers uit Denemarken. In Kenia gaat de Mungiki-sekte de aanhang van de nieuwe president, Mwai Kibaki, te lijf op basis van tradities van de Kikuyu-stam en onder verwijzing naar een verloren, prekoloniaal paradijs.

Drie voorbeelden uit het nieuws van de afgelopen dagen, die duidelijk maken dat religie op alle niveaus van het menselijk bestaan nog steeds een belangrijke rol speelt. De mens wringt zich in de vreemdste bochten om zich het noodlot van het lijf te houden en de geesten te vriend te houden.

In de serie Taboo zendt National Geographic Channel morgen een documentaire uit, waarin onder meer te zien is hoe een Filippijnse `priester' een duivel uitdrijft bij een labiele jongen, hoe een Braziliaanse medicijnman op verzoek van een vrouw een vloek uitspreekt over haar man omdat die haar mishandelt, en hoe een vrouw uit Zimbabwe heil zoekt nadat haar man bij haar is weggelopen omdat ze kinderloos blijft. De geest van haar in de oorlog omgekomen en nooit begraven vader heet de oorzaak van haar ellende te zijn.

Uitvoerig brengt de documentaire de telegenieke rituelen in beeld. Beelden met angstaanjagende of devote gezichten, zwarte kippen die over het hoofd naar achteren worden gegooid, reinigingsrituelen met water en bloed. Vaak is één beeld niet genoeg en kunnen drie beelden tegelijk worden bekeken. De netto 37 minuten tellende documentaire wordt enkele malen onderbroken door terug- en vooruitblikken voor de zappende kijker. Het commentaar voegt weinig toe. Veel verder dan signalering van de vele manieren waarop de mens greep op zijn lot poogt te krijgen komt het niet.

Taboo, National Geographic, vrijdag 22.00-23.00u.

    • Herman Amelink