Scholieren spelen EU-conventiespel

Scholieren weten nog minder van de Europese Unie dan veel volwassenen. Maar dat gaat veranderen door het spel `Eurocratie'. Een spel met wetten, regels en coalities.

Joschka Fischer, de populaire groene minister van Buitenlandse Zaken in Berlijn, kan fluiten naar het Europese presidentschap. De nieuwe leider van Europa is een vrouw en ze komt uit Nederland. ,,Dames en heren, de eerste president van de Europese Unie is gekozen en ze heet Linda Scheenaart. Linda, jij mag naar Brussel''.

De stemming in klas A4 van het Veurscollege in Leidschendam is uitgelaten. Iedereen klapt voor Linda. Ze gaat een coalitie van Groenen en Liberalen leiden. De Anti-Europeanen zijn royaal verslagen. Linda is 15 jaar, heeft krullend blond haar, is gestoken in een spijkerjack en in Brussel is ze nog nooit geweest. Ze kleurt verlegen temidden van zoveel applaus.

Wat haar eerste maatregel als president zal zijn? ,,Schaf de Colablikjes af'', wordt er geroepen. ,,Carpoolen'', fluistert een ander. Linda denkt even. ,,Er moet meer openbaar vervoer komen. Het liefst gratis. Europa zit te vol met auto's'', zegt Linda.

Jaap Hoeksma is in zijn element. Hoeksma, actief bij het Europees Platform, is de bedenker van het spel Eurocratie. Het spel wordt vanaf deze week op 36 scholen in heel Nederland gespeeld om leerlingen bij het debat in de Europese Conventie te betrekken, die zich buigt over de toekomst van Europa. De winnaars mogen eind april naar het Europees Parlement in Brussel om met Nederlandse leden van de Conventie te debatteren over plannen, die in de Conventie worden besproken zoals een Europese grondwet en een nieuwe bestuursstructuur voor de EU, die met de komst van de Oost-Europese landen van 15 naar 25 leden wordt uitgebreid.

,,De toekomst van Europa is jullie toekomst. Daarom is het belangrijk over het nieuwe Europa na te denken'', had Hoeksma de scholieren aan het begin van het spel laten weten. In het spel wordt het ideaal van een verenigd Europa werkelijkheid. Iedere burger heeft de kans om president van de Europese Unie te worden. De werkelijkheid ziet er natuurlijk een tikkeltje anders uit, zegt Hoeksma.

In Parijs zijn de Franse president Jacques Chirac en de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder bij een diner net overeengekomen, dat als het aan hun ligt Europa niet één maar twee leiders krijgt: de voorzitter van de Europese Commissie (het dagelijks bestuur) en de voorzitter van de Raad van Ministers (besluitvormende orgaan EU). De voorzitter van de Commissie zou democratisch gekozen moeten worden door het Europees Parlement, de voorzitter van de Raad door de regeringsleiders van de EU-landen. Dat Nederland een dubbel leiderschap geen goed idee vindt, liet VVD-staatssecretaris Atzo Nicolaï (Europese Zaken) al blijken. Van het plan om de `president' of voorzitter van de Europese Commissie te kiezen is hij wel gecharmeerd.

,,Moet de president door de regeringsleiders worden gekozen of willen we zelf kiezen?'', vraagt Hoeksma de klas bij de nabespreking van het spel. Iedereen moet kunnen kiezen, roepen de leerlingen in koor.

Directeur Booij van het Veurscollege is in zijn nopjes met het spel. ,,Europa is ingrijpend aan het veranderen. Eurocratie is een heerlijk spel om in de klas het debat over het nieuwe Europa te stimuleren'', zegt hij. In de les worden de vragen die rijzen verder besproken. De regels van het spel zijn gebaseerd op de verdragen van Maastricht en Nice en die namen roepen bij de leerlingen fronzende wenkbrauwen op.

,,Maastricht?'', vraagt Kim en kijkt glazig. Wat was dat ook al weer? Het verdrag van Maastricht besliste dat alle onderdanen van de EU, dus jullie ook, `burgers van de Europese Unie' werden, legt spelleider Hoeksma uit.

En in Nice hebben de burgers actief en passief kiesrecht gekregen, gaat hij verder. Ze mogen hun stem niet alleen voor Europa uitbrengen, maar ze kunnen ook door Europa gekozen worden. In werkelijkheid is dat laatste beperkt tot het lidmaatschap van het Europees Parlement. ,,Iedereen vindt dat Europa democratischer moet worden en daarover denkt de Conventie na'', zegt hij. Hoeksma hecht eraan dat het debat over moeilijke kwesties in Europa ook in de schoolbanken wordt gevoerd. De Conventie, bestaande uit 105 ministers, parlementariërs en wetenschappers uit de EU-landen, buigt zich immers over belangrijke kwesties als de Europese grondwet.

,,Hoe moet het nieuwe Europa bestuurd worden? Kan de EU nog groter worden? ,,Wat moet Nederland op de Europese agenda zetten'', vraagt Hoeksma aan de klas, want Nederland is in 2004 voor een half jaar voorzitter van de EU. Moet Turkije bij Europa komen? ,,Natuurlijk'', roept Iwan, hij is klein en heeft kort zwart haar. ,,Maar dat mag niet'', voegt hij eraan toe en kijkt beteuterd.

,,Waarom niet? Jij hoort er hier toch ook bij'', reageert een klasgenoot.

Linda luistert aandachtig. De nieuwe Europa-president neemt in april een verlanglijst mee naar Brussel. Wie weet wordt er wel naar de scholieren geluisterd.

`Maastricht?' vraagt Kim en kijkt glazig