Schaakspel in Praag

Het Tsjechische parlement is er gisteren niet in geslaagd een nieuwe president te kiezen. Noch de conservatief Václav Klaus noch de christen-democraat Petr Pithart haalde in de derde en laatste ronde een absolute meerderheid.

Dat betekent dat de procedure voor het kiezen van een nieuwe president door de twee kamers van het parlement helemaal opnieuw moet beginnen. Een nieuwe datum is nog vast gesteld. Václav Havel legt op 2 februari het ambt neer. Als er dan nog geen nieuwe president is nemen de premier en de parlementsvoorzitter zijn taak gezamenlijk tijdelijk over.

De dag begon met een afscheidsrede van Havel. Hij drukte de wetgevers op het hart om hun taak serieus uit te oefenen. ,,Wij worden niet op onze posten gekozen om altijd en door iedereen aardig gevonden te worden. Het gaat niet om lof of kritiek in de media en in de publieke opinie. Wij zijn gekozen in de hoop dat we – naar onze oprechte overtuiging – doen wat op lange termijn in het belang is van de hele menselijke samenleving, van vrijheid, veiligheid en waardigheid van ons allen.''

Na een staande ovatie voor de vertrekkende president begon de verkiezing van een nieuwe. Van de vier kandidaten vielen de sociaal-democraat Jaroslav Bureš en de communist Miroslav Krízenecký in de eerste ronde af. In de tweede en derde ronde ging het tussen de conservatieve oud-premier Václav Klaus en de christen-democratische voorzitter van de Senaat, Petr Pithart. Maar geen van beiden wist de benodigde absolute meerderheid te halen. Klaus haalde 113 van de benodigde 141 stemmen, Pithart 84. Opvallend was dat meer dan tachtig afgevaardigden zich van stemming onthielden of hun stemmen ongeldig maakten.

Het schaakspel rond de opvolging van Havel gaat nu een nieuwe fase is. Zowel Klaus als Pithart blijft beschikbaar. Als derde zal vrijwel zeker oud-premier Miloš Zeman een gooi doen. De sociaal-democraat is kandidaat als hij de steun van zijn hele partij achter zich weet. Binnen de sociaal-democratische CSSD is de kandidatuur van Zeman echter niet onomstreden. Premier Špídla (CSSD) wil Zeman onder geen beding in de Burcht. De twee verschillen ernstig van mening over de koers van de partij. Bovendien is de premier beducht dat Zeman als president zal proberen zijn stempel te drukken op de regering. Voor de sociaal-democraten met een nieuwe kandidaat komen moet er dus eerst nog een interne partijstrijd worden uitgevochten.

    • Renée Postma