Kritiek op VS is vaak schijnheilig

Wie de Amerikaanse buitenlandse politiek beoordeelt, doet er goed aan te bedenken dat Amerika overal ter wereld dikwijls heeft ingegrepen en zich dan meteen daarna weer wilde terugtrekken.

Buitenlandse politiek van Irak is niet rationeel en dient dus te worden bestreden

Het trok zich uit Europa terug na de beide wereldoorlogen, uit Korea en Japan, en de laatste keer (ten onrechte) uit Koeweit en Irak. De Amerikanen probeerden zich terug te trekken uit Vietnam zodra ze in het Zuiden een bevriend bewind dachten te hebben gevestigd. Natuurlijk trekken de Amerikanen zich in het algemeen pas terug als ze een regeling hebben getroffen die gunstig voor hen is. Maar zo'n regeling moet volgens hen inhouden dat de bevolking van de landen in kwestie het recht heeft verworven om haar eigen regering te kiezen. Het is moeilijk om tegen een interventiepolitiek te zijn als de opzet niet is om een ander volk te onderwerpen, maar om het te bevrijden.

Natuurlijk zijn de Amerikanen rondborstige optimisten, vaak ongevoelig voor de geschiedenis, lokale cultuur, traditionele banden, en voor het machtsevenwicht. Dat wil wel eens betekenen dat de toestand na een Amerikaanse interventie minder stabiel is dan ervoor – zoals Europa na de inbreng van Woodrow Wilson met betrekking tot het Verdrag van Versailles.

Maar kijk ook eens naar de Sovjets in Ethiopië en Noord-Jemen, in Oost-Europa of de Baltische staten; kijk naar de Chinezen in Tibet of de Syriërs in Libanon.

De ondeugden van de VS zijn altijd duidelijk te zien; maar de deugden worden niet genoeg onthouden.

Amerika trekt verwijten aan omdat het op verwijten reageert. Kritiek op de Sovjet-Unie stuitte altijd op een blinde muur van onverschilligheid, en kon in elk geval niet in het openbaar worden geuit binnen het Sovjetrijk zelf. Vandaar dat tijdens de Koude Oorlog telkens alleen de VS als bron van conflict werden gezien – vooral door mensen ter linkerzijde, die vaak blind of in elk geval bijziend waren (zoals Christopher Hill en Eric Hobsbawm, om er twee te noemen) als het ging om de ongelooflijke en nog altijd onbestrafte misdaden van de communistische partij van de Sovjet-Unie.

Bij tirannieke regimes heeft kritiek van buiten geen zin en wordt kritiek van binnenuit beloond met de dood of opsluiting. Zo komt het dat intellectuelen die onder tirannieën zijn opgegroeid in de VS belanden. Dat is de enige plaats waar ze vrijelijk kritiek kunnen hebben, niet alleen op de landen die ze zijn ontvlucht, maar ook op het land dat hun een toevlucht heeft geboden. In het licht van dergelijke deugden krijgt kritiek op de Amerikaanse buitenlandse politiek als die van Noam Chomsky en John Pilger op zijn minst gezegd iets éénzijdigs.

De Amerikaanse buitenlandse politiek is niet altijd juist. Maar ze komt wel voort uit een rationeel proces waarin kritiek is toegestaan en waarin wordt uitgegaan van een verantwoordingsplicht. De buitenlandse politiek van Noord-Korea en Irak is niet gestoeld op zo'n rationeel proces – en dat is één van de redenen om er met geweld een stokje voor te steken.

Roger Scruton is filosoof, schrijver en componist.

Gerectificeerd

Scruton

Onder het stuk Kritiek op VS is vaak schijnheilig van Roger Scruton (16 januari, pagina 9) ontbrak de zin: Dit artikel is eerder gepubliceerd op de website www.opendemocracy.com.

    • Roger Scruton