Gorilla's in de mist

Ondernemingen in nood spelen graag verstoppertje. Angst regeert. Het is pompen of verzuipen. Hoe hoog het water staat, willen zij of durven zij zelden expliciet te zeggen.

Hun slechte financiële positie noopt hen tot onderhandelingen met banken en andere geldschieters, zoals obligatiebeleggers en aandeelhouders. Bij succes en overleven is de informatie tegenover de buitenwereld makkelijk het haasje.

KPN kreeg in de herfst van 2001 een mammoetkrediet van zijn banken, maar die lening was gekoppeld aan een waslijst van voorwaarden en bedrijfsmatige restricties waaraan KPN moest (blijven) voldoen. Kenmerkend voorbeeld: gij zult geen grote overnames doen zonder onze bancaire paraaf.

KPN maakte de afspraken deels openbaar, maar niet helemaal, ook niet toen het concern beleggers om 5 miljard euro vers kapitaal vroeg. Na de dreiging van een kort geding van bedrijfshorzel Sobi ging KPN wel overstag.

Nu doet zich een nieuw fenomeen voor: bedrijven onderhandelen met een groep van obligatiebeleggers over een schuldsanering. Zij praten eerst met de grote beleggers in deze effecten, en hopen vervolgens de rest over de streep te krijgen. Telefoonbedrijf Versatel (nooit winstgevend geweest) was hiermee al succesvol. Kabelbedrijf UPC (evenmin winstgevend) en automatiseringsbedrijf Getronics (ooit winstgevend) zitten in de uitvoeringsfase.

Maar wie zijn die obligatiebeleggers die zulke grote paketten effecten hebben gesprokkeld dat zij cruciaal zijn voor de onderhandelingen? Het bedrijf weet 't, de beleggers die zelf aan tafel zitten weten 't ook. De overige beleggers tasten in het duister. Een gevalletje van ongelijke informatie. De andere beleggers kunnen niet taxeren hoe sterk de partijen zijn en hoe dat de uitkomst van de onderhandelingen zal beslissen. Dat klemt des te meer, als de obligatiebeleggers, zoals bij Getronics, opponeren tegen de schuldsanering.

Het verstoppertje spelen neemt soms bizarre vormen aan. Versatel bleef weigeren de namen te noemen van de grote obligatiebeleggers waarmee het bedrijf onderhandelde, al stonden zij vermeld in documenten die in de Verenigde Staten wel openbaar waren. En die op de website van Versatel zelf stonden.

Ook Getronics lukt het niet om de namen van de dwarse obligatiebeleggers te noemen in zijn 152 pagina's tellend prospectus voor de schuldsanering. Grote aandeelhouders zijn sinds tien jaar tijd verplicht zichzelf bekend te maken. Dat stimuleert de transparantie van de financiële markten. Voor grote obligatiebeleggers moet eenzelfde identificatieplicht gelden.

    • Menno Tamminga