BAE boos om Britse order voor Franse concurrent

Het blijft wennen voor ex-staatsbedrijven als de staat ze geen voorkeursbehandeling meer geeft. Neem BAE Systems, ex-British Aerospace, en het grootste defensieconcern van Europa. Het reageerde woedend nadat minister Geoff Hoon (Defensie) gisteren opmerkte dat ,,BAE niet langer een Brits bedrijf is'', omdat de meeste aandelen in buitenlandse handen zijn. ,,Zo'n stommiteit (...) maakt ons erg droevig'', aldus een BAE-woordvoerder.

De defensiereus, partner in de Europese vliegtuigbouwer Airbus, heeft een punt. Meer dan de helft van zijn 94.000 man personeel werkt op Britse grond; daar ook wordt de helft van de 13 miljard pond per jaar omgezet. Hoons ministerie is veruit de grootste koper. Voorzitter, directeur en een meerderheid van het bestuur zijn Britten. Daartoe heeft de staat, die een minderheidsbelang heeft, het verplicht. Als Hoon gelijk had, zou de City, waar de meeste banken buitenlands eigendom zijn, ook niet Brits meer zijn.

Met zijn `losse opmerking' heeft Hoon bij BAE meer gekrenkt dan alleen nationale trots. Door BAE ,,zomaar een bedrijf'' te noemen, maakt hij de weg vrij om het contract voor de twee nieuwe vliegdekschepen te gunnen aan het Franse defensiebedrijf Thales, vermoedt BAE. Thales is de enige concurrent voor de miljardenorder.

Het zou uniek zijn, maar niet verbazend; de betrekkingen tussen BAE en Defensie staan al langer op ijs. De regering weigerde te betalen voor gebroken onderhoudscontracten en kostenoverschrijdingen voor onderzeeboten en patrouillevliegtuigen en joeg zo BAE de rode cijfers in. BAE mocht nieuwe transportschepen bouwen voor de marine, maar de regering-Blair kocht het ontwerp in Nederland en verdeelde de order over een reeks werven, waaronder concurrenten van BAE. Het bedrijf ving ook bot toen het exclusieve rechten eiste voor de bouw van nieuwe fregatten. Ook die order moet BAE nu delen met anderen.

BAE is sinds 1981 geen staatsbedrijf meer, maar kon zijn monopolie jarenlang in praktijk blijven uitoefenen. Bizar genoeg zou de Britse regering dat nu definitief breken door de vliegdekschepen te gunnen aan een ander quasi-staatsbedrijf. Thales verdient miljarden met zijn Britse dochters (elektronica, raketten) en geeft 12.000 Britten werk, maar de Franse regering heeft een belang van ruim 30 procent. Parijs steunt de kandidatuur van Thales van harte. President Chirac heeft gesuggereerd voor zijn eigen vliegdekschepen een `Brits ontwerp' te willen kopen. Zolang de Britse winnaar maar Frans is, vreest BAE.

    • Hans Steketee