Rosse buurt Arnhem is nog niet keurig genoeg

Al vijf jaar wil de gemeente Arnhem een einde maken aan de raamprostitutie in het Spijkerkwartier. Maar de rechter vindt dat de gemeente te hard van stapel loopt. De lichten gaan voorlopig nog niet uit in de rosse buurt.

Het is `het sfeertje' dat het Arnhemse Spijkerkwartier zo bijzonder maakt, zegt seksexploitant I. Smit. Trots loopt hij langs de statige herenhuizen in de rosse buurt, waar schaars geklede dames vanachter glas lonken naar treuzelende voorbijgangers. De rode lampen, de schuivende gordijnen, de geur van spiritus waarmee buitenlandse vrouwen geesten verdrijven; deze sfeer wil Smit behouden. ,,Maar hier hou ik ook niet van'', zegt Smit, en hij wijst naar een raam waar op een vensterbank pontificaal dildo's staan uitgestald. In zijn eigen vier panden aan de Spijkerstraat, met in totaal 22 werkplekken, zijn dat soort uitstallingen verboden. Smit vulde 27 containers met rotzooi, nadat studenten het pand verlaten hadden. Nu propageert hij orde en netheid bij de vrouwen die voor 500 euro per week een raamplek huren.

De gemeente Arnhem wil liever vandaag dan morgen een einde maken aan de raamprostitutie, van oudsher geconcentreerd in de centrumbuurt. Volgens de gemeente veroorzaakt de prostitutie veel overlast voor bewoners. Parkeeroverlast, geluidsoverlast, rommel op straat, drugsoverlast, wildplassen; bijna alles wordt hoofdzakelijk toegeschreven aan de aanwezigheid van de `ramen'. In december 1997 besloot de gemeenteraad van Arnhem dat de raamprostitutie voor december 2002 moest zijn verdwenen uit het Spijkerkwartier. De afgelopen vijf jaar zijn er enkele panden aangekocht, waardoor tachtig van de 240 werkplekken zijn verdwenen, en via verkeersmaatregelen is een einde gemaakt aan het rondjes rijden door prostituanten. De overlast is sindsdien dermate sterk afgenomen, betogen de acht overgebleven exploitanten, dat er voor de gemeente geen reden meer is om het raadsbesluit uit 1997 uit te voeren. ,,Het is nu een mooie, compacte rosse buurt'', stelt Smit.

Maar volgens burgemeester P. Krikke (VVD) is er nog steeds veel overlast. Met de uitkomsten van een buurtonderzoek in de hand besloot ze in november de exploitatievergunningen van de prostitutiebedrijven niet te verlengen. Per 23 januari 2003 moesten de lichten in het Spijkerkwartier definitief uit zijn. Maandag schorstte de bestuursrechter evenwel het besluit van de burgemeester om geen vergunningen meer te verstrekken, omdat hierdoor een vrijwel onomkeerbare situatie zou ontstaan. De bestuursrechter stelt dat de gemeente eerst de bodemprocedure moet afwachten. Dat kan minimaal een halfjaar duren.

,,De gemeente moet zich nu eens achter de oren gaan krabben'', zegt advocaat B. van Meer, namens de Belangenvereniging Exploitanten Spijkerkwartier. Arnhem wil, volgens hem, op grond van ondeugdelijke argumenten koste wat het kost een door de actualiteit achterhaald politiek besluit uitvoeren. Hij kraakt het buurtonderzoek, dat volgens hem niet objectief is en ook nog eens is verricht door een onderzoeksbureau dat is gevestigd in het Spijkerkwartier. De klachten die er zijn, kun je niet alleen op het conto van de prostitutie schrijven, aldus Van der Meer. Arnhem is nu eenmaal een drukke stad, redeneert hij, met veel sluipverkeer en drugshandel bij het nabijgelegen NS-station Velperpoort. ,,Het is de normale grotestedenproblematiek. En als je bijvoorbeeld last hebt van wildplassers, dan maak je daar toch een voorziening voor.''

Van Meer wijst op een brief van politiechef L. Nieuwert, die in juli vorig jaar aan burgemeester Krikke meldde dat de overlast in het Spijkerkwartier statistisch dermate sterk was afgenomen dat er sprake was van een beheersbare situatie. De prostitutie mocht wat de politie betreft blijven. ,,Hebt u ook zijn tweede brief gelezen?'' vraagt burgemeester Krikke. In die brief, geschreven na het buurtonderzoek, meldt Nieuwert dat hij het opmerkelijk vindt dat de bewoners de oorzaak voor de problemen hoofdzakelijk bij de prostitutie leggen, maar dat hij desondanks het besluit om de vergunningen niet te verlengen ,,toejuicht''. Statistische cijfers kunnen de gevoelens van burgers niet weerleggen, betoogt de politiechef. ,,Ik kies voor de belangen van de bewoners'', zegt burgemeester Krikke.

Seksbaas Smit beschuldigt de gemeente ervan een ander belang te hebben. De geplande nieuwbouw en aangekochte panden brengen meer op als er helemaal geen prostitutie meer gevestigd is. ,,Als dat is wat ze willen'', zegt Smit, ,,dan moeten ze ons fatsoenlijk onteigenen en niet met een fooi afschepen.'' De bedragen die zijn vertrokken collega's hebben ontvangen (gemiddeld 40.000 euro per raam) zijn volgens hem veel te laag. Smit wil ,,enkele miljoenen euro's'', gebaseerd op tienmaal de jaarwinst per raam en de 1,2 miljoen euro die zijn panden waard zijn. Verhuizen naar een industrieterrein buiten de stad, waar de gemeente een nieuw `eroscentrum' heeft gepland, ziet hij niet zitten. ,,Mijn meiden willen daar niet naar toe. Die willen verkeer door de straat zien rijden. In zo'n uithoek worden ze gek.''