Rake momenten in Eten met vrienden

Het ene stel zou een avondje gezellig komen eten bij het andere, maar ze zijn maar met zijn drieën. De man van het bezoekende stel kwam niet mee – hij moest opeens naar Londen, zegt zijn vrouw, ach ja, jullie kennen hem, zo is hij nu eenmaal. Maar het duurt niet lang of de aap komt uit de mouw: hij is bij haar weg. En vervolgens is dus de vraag of de vriendschap tegen zo'n crisis bestand zal zijn. Om nog maar te zwijgen van het zo rooskleurig ogende huwelijk van het andere stel, want zoiets wil natuurlijk wel eens iets losmaken.

Eten met vrienden is een recent stuk van de Amerikaanse succesauteur Donald Margulies, wiens eerdere Verzameld werk hier twee jaar geleden werd gespeeld. Ook toen bleek al dat Margulies een meester is in de rappe dialoog, maar allengs minder greep op de personages krijgt. Hetzelfde geldt voor de vier figuren die hij hier tot leven brengt – ze zijn stuk voor stuk onmiddellijk herkenbaar en spreken de taal die door zulke veertigers in redelijke doen wordt gebezigd, mede door de rake manier waarop vertaler Marcel Otten de handeling naar Nederland heeft overgeplaatst. Maar veel ontwikkeling zit er na het eerste exposé niet meer in. Vooral na de pauze is het lang wachten op de weinige plotwendingen, en veel verschil voor de karakters lijken die niet meer te maken.

Het stuk wordt hier gespeeld door tv- en filmbekenden: Huub Stapel, Renée Soutendijk, Carolien van den Berg en Sjoerd Pleijsier. In zijn heldere regie heeft Peter de Baan een filmisch naturel nagestreefd dat deze acteurs en deze dialogen op hun best laat zien. Ze spelen een korzelig soort komedie, waarin een wenkbrauw of een lichaamshouding al genoeg is om een lach te halen. Net als met een zinnetje dat onder een tekening van Peter van Straaten zou kunnen staan – een man over zijn nieuwe minnares: ,,Ah jongen... ze is zó thuis in d'r eigen lichaam!''

Dat zijn de beste momenten in Eten met vrienden, en die zijn behoorlijk talrijk. Margulies heeft echter óók een sentimentele, ja zelfs moralistische kant. Bijvoorbeeld in een preekje waarin de onvermijdelijkheden van een langdurig huwelijk worden verkozen boven de vlucht in een nieuwe romance. Maar deze acteurs doen er alles aan om zich daardoor niet mee te laten slepen. Ze blijven bewonderenswaardig beheerst, beheerster dan de schrijver.

Voorstelling: Eten met vrienden van Donald Margulies, door Rik Engelkes Producties. Regie: Peter de Baan. Gezien: 14/1 in Nieuwe de la Mar, Amsterdam. Tournee t/m 9/5. Inl. (0900) 9203.