Ontkennen van de dood

Eeuwige jeugd is geen fata morgana in Sun City West, maar een kwestie van hard werken. In de woestijn van Arizona, waar het twaalf maanden per jaar mooi weer is, ligt dit sterk op Duckstad gelijkende modelstadje, waar uitsluitend 55-plussers een woning mogen kopen. Je ziet er bijna geen jongeren, en al het werk wordt verricht door leeftijdsgenoten; zelfs de surveillerende sheriff, die vanuit de patrouillewagen opbelt als hij een garagedeur open ziet staan, is een gepensioneerde.

Om al die rimpels en stijve ledematen onder controle te houden, bevat Sun City West meer dan honderdveertig clubjes, die bijna onveranderlijk gezonde activiteiten aanbieden. Tapdansjes en showballetten zijn de populairste bezigheden, ook al omdat er dan lekker veel strakke pakjes en hoeden gemaakt moeten worden, en met enige regelmaat de ene helft van Sun City voor de andere optreden kan. De Nederlandse documentairemaker Hans Heijnen (Sittard, 1957) rekent zowel bejaardengemeenschappen als hyperbolen in de Amerikaanse samenleving tot zijn favoriete onderwerpen. Een film over Sun City West, onder de titel The Show Must Go On, was dan ook een kolfje naar zijn hand. Het levert altijd weer hilarische beelden op, dikke oude dames in netkousen en breed grijnzende heren met kunstgebitten. Een beetje gemakkelijk en voorspelbaar doet het ook aan, zo'n parade van vergankelijkheid opgevoerd door een mensensoort dat krampachtig de dood lijkt te willen ontkennen. Ja, dat is een paradox, en nee, Amerikanen zijn niet goed in het accepteren van het onvermijdelijke.

Aan de andere kant kun je moeilijk anders dan bewondering hebben voor de vitaliteit van mensen die zich niet bij de draadomroep achter het behang laten plakken. Gekke mensen, leuke mensen, fotogenieke mensen: alleen al het feit dat ze precies weten wat een camera kan doen, maakt Amerikanen tot dankbare hoofdpersonen van documentaires.

Vooral tegen het einde van Heijnens film, wanneer we sommige hoofdpersonen wat beter hebben leren kennen, wordt de documentaire meer dan een verzameling curiosa. Vooral de dialoog met de sheriff en zijn doodzieke vrouw maakt indruk.

De geluidsband van Heijnens voor televisie gemaakte The Show Must Go On zit vol toepasselijke muzikale nummers, van Dean Martin via Liza Minnelli tot Shirley Bassey. Muziekrechten hoefde de producent niet te betalen, want de publieke omroep heeft immers een collectieve overeenkomst met Buma/Stemra. Die afspraak geldt niet voor projecties in filmtheaters, zoals in het kader van Docuzone. Een paar weken geleden werd nog druk onderhandeld over een collectieve overeenkomst met de Buma; zeer benieuwd wat daar uitkomt, want de muziekrechtenkwestie is een hinderpaal in de samenwerking tussen televisie en filmtheater. Zomaar televisieproducties vertonen zonder de muziekrechten te regelen lijkt in ieder geval geen oplossing.

The Show Must Go On. Regie: Hans Heijnen. In 10 theaters (Docuzone).

    • Hans Beerekamp