Zondervan foutloos weg

Topman Zondervan van voedingsbedrijf Wessanen stapt na de zevende winstwaarschuwing op. Ondanks alle tegenslagen blijft hij positief. ,,We zetten onze strategie door''.

Wessanen is een bedrijf met optimistisch management. Nieuwe projecten werden er blijmoedig onthaald, omdat die uiteindelijk het bedrijf op koers zouden helpen.

Zo nam het voedingsbedrijf in 2001 in Groot-Brittanië een revolutionaire machine in gebruik die razendsnel de lekkerste müslirepen kon produceren voor heel Europa. Het werd een ramp: de machine strooide te veel of te weinig granen op de repen, de randjes van de repen werden verkeerd afgesneden of de machine raakte verstopt. Ondanks alle positieve tussentijdse berichten draait de machine na anderhalf jaar nog steeds niet naar wens.

Sinds het aantreden van bestuursvoorzitter Mac Zondervan in 1995 wisselde Wessanen enkele malen van bedrijfsfilosofie. Eerst moest een groot deel van het bedrijf worden verkocht om geld vrij te maken voor overnames van drankproducenten. De zonnige toekomst van het bedrijf lag in het 'glaasje bij het kaasje'. Na de overname van Bols nam Zondervan een aandelenbelang van 35 procent in Campari. De `glaasje-kaasje'-strategie mislukte, omdat de overnames te duur waren en de synergie tussen kaas en sterke drank nihil.

In 1998 werd Bols alweer verkocht, maar het duurde tot 2000 voordat het laatste plukje aandelen van Campari de deur uitging. In de tussentijd bleef de strategie van Wessanen onduidelijk, hoewel dat geen aanleiding was om het optimisme te temperen. Sinds het aantreden van Zondervan werd bijna jaarlijks erkent dat het nog niet goed ging, maar dat het na een nieuwe focus of een kleine reorganisatie volgend jaar zeker beter zou gaan.

Na zes winstwaarschuwingen besluit Zondervan te vertrekken. Eigenlijk is hij zeven keer zijn belofte niet nagekomen, omdat hij gisteravond ook de prognose van 15 procent winststijging per aandeel over 2003 intrekt. Desondanks is Zondervan zich van geen kwaad bewust. Hij zegt geen miskoop te hebben gedaan met de aankoop van Tree of Life VS, hij heeft niet getreuzeld met de reorganisaties die sindsdien nodig waren en hij zegt ook niet te lang te hebben gewacht met het opgeven van het dure standaard servicepakket dat Wessanen bij de levering van de goederen aan de supermarktketens levert.

De prijzenslag in de VS noodzaken veel supermarktketens te bezuinigen op de inkoop van artikelen, maar Wessanen hield tot voor kort vast aan een uitgebreide begeleiding. Dat wil zeggen: levering van de goederen, een mooie uitstalling maken op de winkelvloer, reclame en promotieacties in en bij de winkels. Kaal het leveren van de goederen deed Wessanen niet. Twee maanden geleden stapte het bedrijf daarvan af.

Verder speelt mee dat Amerikaanse supermarktconcerns in de slag om de consument vaker producten direct van producenten afnemen of die op verzoek laten maken voor hun eigen goedkope huismerken. Daarmee ontwijken ze de tussenhandel, waaruit de activiteiten van Wessanen in de VS bestaan. Als supermarkten besluiten om Wessanen wèl als leverancier van de luxe gezondheidsproducten te houden, dan worden de Nederlanders bijna altijd gedwongen om een deel van hun winstmarge in te leveren. Afgelopen jaar, toen de prijzenslag verhevigde en de koopkracht van de Amerikanen verminderde, was Wessanen daar lange tijd niet toe bereid. Dat kostte de onderneming in het najaar twee grote klanten, de supermarktketens Albertsons en HEButt.

Zondervan zei vanochtend dat hij vond dat hem weinig te verwijten valt. Het zijn 'incidentele factoren' die hem in de VS dwarszitten, want volgens hem draait Wessanen nog altijd uitstekend. ,,We zetten onze strategie door.'' Het bedrijf doet dit jaar een aantal overnames, want Zondervan wil in de laatste maanden van zijn loopbaan bij dit bedrijf nog verder groeien. ,,We komen nu in rustiger vaarwater. Ik verwacht geen nieuwe problemen.''

    • Frits Baltesen