Warrige film `joodse lobby'

Volgens de Amerikaan Malcom Hoenlein, een machtige joodse lobbyist met toegang tot de hoogste politieke lagen in Washington, is de vraag naar de invloed van ,,de joodse lobby'' op de Amerikaanse politiek ,,per definitie een Europese obsessie''. Hoenlein is leider van de overkoepelende vergadering van alle belangrijke joods-Amerikaanse organisaties.

De vraag over de invloed van de pro-Israëlische lobby ergert hem zichtbaar in de documentaire van Factor die de IKON vanavond uitzendt. Hij beantwoordt haar dan ook niet. De invloed die de joodse lobby heeft is een afspiegeling van hetgeen de meeste Amerikanen denken, zegt Hoenlein. Die zijn volgens hem voor sterke betrekkingen met Israël, willen vrede in het Midden-Oosten en begrijpen waar de bron van het kwaad feitelijk zit: de Palestijnen.

Factor gaat op zoek naar het antwoord en komt onder andere uit bij AIPAC (American Israel Public Affairs Committee), de belangrijkste pro-Israëlische lobby in de Verenigde Staten. Verschillende mensen bevestigen in de korte documentaire de invloed die van die lobby uitgaat. J.J. Goldberg, hoofdredacteur van het gematigde joods-Amerikaanse dagblad Forward dicht AIPAC een buitengewoon grote rol toe. Via de lobby zou veel geld terecht komen bij welwillende politici op verschillende bestuurlijke niveaus die door die steun gemaakt en, als ze niet welwillend zijn, gebroken kunnen worden. Amerikaanse joden, zo'n 2,5 procent van de Amerikaanse bevolking, zijn uitgesproken goed in het werven van fondsen, stelt Goldberg. Ook al verdienen zij niet meer dan de gemiddelde blanke Amerikaan. Het is vooral een kwestie van geld. ,,Dat is de manier waarop de Verenigde Staten functioneren'', zegt Goldberg.

Helaas komt van AIPAC zelf niemand aan het woord. Jammer ook dat geen van de sprekers en hun betoog veel context krijgen. En dat terwijl er zoveel meer te zeggen valt over AIPAC en de pro-Israëlische lobby. Bijvoorbeeld over het feit dat de Israëlische premier Rabin zo geïrriteerd was over de tegenstand die hij vanuit AIPAC tegen zijn vredespogingen met Yasser Arafat ondervond, dat hij besloot tot de vorming van een `tegenpressiegroep', het Israel Policy Forum. De kijker krijgt dergelijke informatie niet en moet het stellen met een tamelijk warrige opeenvolging van in het luchtledig hangende commentaren.

Factor: Hoe machtig is de joodse lobby?, IKON, Ned.1, 23.20-23.52u.

    • Floris-Jan van Luyn