`Geen bewijs VS tegen Irak'

,,Dankzij de Fransen houden de VS zich aan het internationaal recht. '' De Franse minister van Defensie, Michèle Alliot-Marie, houdt van ferme standpunten.

In Hôtel de Brienne, het op steenworp van haar ministerie gelegen werkpaleisje in het zevende arrondissement van Parijs, hecht de Franse minister van Defensie Michèle Alliot-Marie eraan het nog een keer te zeggen. ,,Het Franse standpunt over de Iraakse kwestie is absoluut ongewijzigd.'' Vorige week ontkende de minister al direct speculaties over een gewijzigde Franse stellingname. Zij staken de kop op naar aanleiding van een toespraak van de Franse president Jacques Chirac. Bij het aanbieden van zijn beste wensen voor het nieuwe jaar aan het leger had het staatshoofd de militairen, onder expliciete verwijzing naar Irak, voorgehouden `paraat' te staan `voor iedere eventualiteit'.

,,Frankrijk is vanaf het begin van de crisis van mening geweest dat een oorlog het uiterste middel is en dat Irak door de Veiligheidsraad gedwongen moest worden wapeninspectie toe te staan. Ook hebben wij steeds gezegd dat, mocht Irak medewerking weigeren, de inspectie saboteren of inderdaad massavernietigingswapens blijken te bezitten, de Veiligheidsraad via een nieuwe resolutie moet beslissen welk antwoord daarop moet komen. Het internationale recht dient in ieder stadium gerespecteerd te worden.

Michèle Alliot-Marie (56) was tot haar aantreden als minister in mei vorig jaar voorzitter van de RPR, de huidige UMP, de partij van president Chirac. Juist de laatste was aanvankelijk tegen haar verkiezing, maar ze werd beloond met een ministerschap voor haar felle verdediging van de president toen deze tijdens zijn vorige ambtstermijn onder vuur lag wegens juridische `affaires'.

De eerste vrouwelijke minister van Defensie van Frankrijk (`MAM' voor de natie) staat niet alleen bekend om haar ferme standpunten en haar dwingende manier van spreken, maar ook om haar ambitie. De media wijzen, met het oog op haar vele reizen, regelmatig op een vermeende annexatie door `MAM' van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Op weg naar de Franse troepen in Afghanistan, eind vorig jaar, annuleerde zij een bezoek aan Oezbekistan, omdat het staatshoofd de ontvangst op het allerlaatste moment had overgedragen aan haar Oezbeekse ambtsgenoot. Wel sprak ze met de presidenten van Tadzjikistan en van Afghanistan. In oktober vorig jaar bracht Alliot-Marie een bezoek aan Washington.

,,De Amerikanen hebben geen bewijs dat Irak in het bezit is van massavernietigingswapens. Als Irak over zulke wapens beschikt, dan hoeft Amerika de inspecteurs hun werk maar te laten doen om het bewijs geleverd te krijgen. En mochten de Amerikanen buiten de inspecteurs om bewijsmateriaal hebben vergaard, dan hoeven ze dat maar met ons te delen om ons te overtuigen dat ingrijpen noodzakelijk is. Ook Frankrijk is gekant tegen dergelijk wapenbezit van Irak. Maar óók als het bewijs wordt geleverd, is het uitsluitend aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties om te beslissen over de te nemen stappen.

,,Omdat de Amerikanen niet met bewijzen komen en slechts met moeite toelaten dat de inspecteurs hun werk doen, denk ik, dat het hun niet zozeer is begonnen om wapens, als wel om de verwijdering van Saddam Hussein. Daar zijn allerlei redenen voor te bedenken, waarvan het gevaar van door hem gevoed terrorisme niet de minste is, maar we moeten niet alles door elkaar halen. Irak is een andere kwestie dan het internationale terrorisme en met een oorlog kun je nieuw terrorisme uitlokken. Het is hoe dan ook niet aan andere landen om uit te maken wie de leider van een bepaald land is. Dat acht Frankrijk een binnenlandse aangelegenheid, zelfs als we, zoals in het geval van Saddam Hussein, geen enkele sympathie koesteren voor de leider in kwestie.''

Alliot-Marie is, net als president Chirac, een warm voorstander van een Europese defensiemacht. De Franse regering heeft met het oog daarop en ondanks het oplopende begrotingstekort het defensiebudget fors verhoogd. Maar zullen de deelnemende landen het straks ook eens kunnen worden over de vraag wanneer en waar die defensiemacht ingezet moet worden? Over Irak hebben de Britten, de Duitsers en de Fransen drie verschillende standpunten. ,,Dat mag zo geweest zijn in het begin. Maar je ziet nu dat de standpunten naar elkaar toegroeien. De Britten lijken al dan niet onder druk van hun publieke opinie minder krijgslustig, de Duitsers lijken, nu de verkiezingen achter de rug zijn, minder categorisch gekant tegen ieder ingrijpen. Onze uitgangspunten verschillen, maar uiteindelijk komen we op hetzelfde uit, omdat we een gemeenschappelijke cultuur, geschiedenis en gedachtegoed hebben. Ook is het de anderen niet ontgaan, dat de Fransen het van de Amerikanen gedaan hebben gekregen zich aan het internationale recht te houden en de Veiligheidsraad zijn werk te laten doen. De Britten zijn te hard van stapel gelopen en de Duitsers zien in dat ze zich met hun vierkante `nee' buitenspel hebben geplaatst.''

Als de Veiligheidsraad om welke reden dan ook een oorlog tegen Irak niet gerechtvaardigd acht, wordt het volgens Alliot-Marie `heel moeilijk' voor de Amerikanen die oorlog toch te beginnen. ,,Psychologisch en politiek kunnen ze zich dat nauwelijks permitteren. Ze zouden een ernstige crisis riskeren, waarin de wereldgemeenschap tegenover Amerika staat.''

Over Noord-Korea wil de minister `kort' zijn: ,,Het is een zeer gevaarlijke situatie, maar Frankrijk heeft zichzelf in elk geval niets te verwijten. Wij hebben het regime nooit vertrouwd en wij hebben er dan ook, anders dan sommige andere landen, nooit diplomatieke betrekkingen mee onderhouden.''

Morgen begint in Parijs de vredesconferentie over Ivoorkust, uiteindelijk met deelname van alle strijdende partijen. Frankrijk speelt sinds het uitbreken van het conflict, eind vorig jaar, de rol van scheidsrechter, met een troepenmacht van drieduizend manschappen. Is die positie tussen twee vuren niet riskant? ,,Wij konden niet anders dan troepen zenden. Er zaten meer dan 25.000 landgenoten in Ivoorkust toen het conflict losbarstte. Bovendien hebben we een convenant met Ivoorkust, waarop de autoriteiten een beroep deden met de vraag om onze hulp.'' Maar is er een limiet aan die hulp, als bij voorbeeld de conferentie mislukt? ,,Morgen komen we bij elkaar. We gaan er vooralsnog van uit dat de onderhandelingen succes zullen hebben. Frankrijk gelooft in de kracht van diplomatie en van politieke oplossingen.''