De Midas-economie

Drie jaar is een eeuwigheid in internettijd. Exact drie jaar geleden, januari 2000, kondigde nieuwkomer America Online (AOL) aan het gevestigde uitgeversconcern Time Warner te kopen. Internetpionier AOL maakte een stormachtige groei door en het bedrijf had content nodig om zijn abonnees op e-maildiensten met informatie en verstrooiing te kunnen bedienen. Die `inhoud' moest Time Warner met zijn kranten, tijdschriften, films en televisieprogramma's gaan leveren. De overname, uitgedacht door AOL-bestuurder Steve Case, werd bejubeld als de triomf van de `nieuwe' op de `oude' economie.

Deze week heeft Case zijn vroegtijdige vertrek bij AOL Time Warner aangekondigd. De aandeelhouders zijn 200 miljard dollar armer, de synergie van de twee bedrijven is uitgedraaid op een flop. Internet heeft in commercieel opzicht meer verliezen dan wonderen gebracht en de bedrijfswinst bleek toch van de traditionele media-activiteiten te moeten komen.

De zakelijke strategie van Case was in twee opzichten een doorbraak. Ten eerste heeft AOL bijgedragen aan de massificatie van het e-mail- en internetgebruik. Iedereen kon op een eenvoudige manier toegang krijgen tot het wereldwijde web. Ten tweede was de overname van Time Warner een staaltje van Midas-economie. AOL betaalde de overnameprijs voor Time Warner met aandelen AOL. In de hoogtijdagen van de internetgekte veranderde alles waar dot.com achter stond in goud – zoals bij de Phrygische koning Midas. Het was alsof internetbedrijven hun eigen geld drukten. Met dot.com-aandelen was begin 2000 alles te koop. Vier maanden later begon de internetluchtbel leeg te lopen – in Nederland met het echec van Nina Brink en haar World Online.

Het voorbeeld van AOL Time Warner is op grote schaal in de media-industrie nagevolgd en heeft vrijwel overal tot dezelfde dramatische afloop geleid. De nieuwe economie van internet bleek een gigantische commerciële misvatting. De luchtbel van de aandelenkoersen is inmiddels tot de bodem leeggelopen. Maar de mediabedrijven zitten nog steeds met de stroppen. Net als met de mythische koning Midas is het met Steve Case en zijn de Midas-economie slecht afgelopen. Dat betekent niet dat internet heeft afgedaan. Integendeel, als medium en als markt is het niet te negeren. Internet is een feit, en rendement kan het nog wel degelijk opleveren. Maar slapend rijk worden is er niet meer bij. Het komt nu op het echte ondernemen aan: hard werken en risico's lopen.