Weten waar we zijn

Honden, kinderen en auto's gaan soms een weg die baas, ouder of eigenaar niet willen. Plaatsbepaling per satellietkompas en een mobiel telefoontje brengen uitkomst.

De hond van Jennifer Durst uit Dallas moest een paar keer weglopen voordat zijn bazin besloot dat genoeg echt genoeg was. ,,Ik wilde niet dat iemand zich ooit nog zo hulpeloos zou voelen'', zegt ze, vermoedelijk niet doelend op de gevoelens van haar hond. Durst startte een bedrijf, GPSTracks, dat een oplossing maakt en verkoopt waar geen huisdier van terug heeft. Met een Global Pet Finder Collar om zijn nek geeft het beest een automatische alarmmelding bij het verlaten van een bepaald gebied – de tuin, het blok waar zijn huis staat, of de akkers van de boerderij waar hij woont – en krijgt de eigenaar acuut bericht. Op een pager of op een mobiele telefoon verschijnen de coördinaten waarbij de hond of bok is terug te vinden, eventueel ook de straatnaam, en/of per e-mail arriveert een kaartje waarop staat aangegeven waar hij onvindbaar hoopt te zijn. Nu weegt de halsband à 250 dollar nog 800 gram zodat een pekinees of een huiskonijn er de keuken nog niet mee uitkomt; maar binnenkort start de fabricage van de veel lichtere editie, waarmee ook kleine honden en katten ongehinderd de wijde wereld in kunnen. Althans, dat denken ze. Durst: ,,Afgezien van de alarmmelding als hij de tuin verlaat, kun je ook altijd bellen om even te horen waar hij uithangt.''

De techniek is in essentie simpel: een satellietkompas plus een mobiele telefoon of een paging systeem. Beide zijn ontdaan van beeldschermpjes, toetsenborden en andere uiterlijkheden, en een flashcard – een programmeerbare chip – verbindt ze op een manier die past bij de toepassing. Huisdieren terugvinden is maar één van de talloze mogelijkheden. Dick Hoefsloot, oud-voorzitter van de Raad van Bestuur van Eutelsat en nu directeur van DSH Electronics, opent een doosje van 8 bij 14 bij 2 centimeter vol elektronica waarmee je kunt vaststellen waar je auto staat, bijvoorbeeld als hij niet meer staat waar hij stond. Bel 'm, noteer de coördinaten die je te horen krijgt, en voer ze aan een elektronische kaart zoals Mapquest op internet of de Travelmanager van Euromap die op dvd of cd wordt geleverd. Een gestolen auto is zo snel teruggevonden, en Hoefsloot kreeg al een paar detectives over de vloer die de bewegingen van de tegenstanders van hun klanten graag bijhouden. Het apparaat even snel met een magneet onder het chassis van een vijandelijk voertuig plakken is echter geen optie, want de antenne moet wel vrij zicht hebben op het uitspansel waar de 24 satellieten van het Amerikaanse Global Positioning System (gps) hun banen trekken. Hoefsloot: ,,Eigenlijk moet je een paar uur rustig aan de auto kunnen werken. Dan is de apparatuur ook aan te sluiten op de accu. Als die tijd ontbreekt is een waterdichte eenheid met eigen voeding de enige oplossing, en is de binnenkant van een kunststof bumper waarschijnlijk de beste plek''

DSH Electronics heeft nu nog alleen passieve volgsystemen (400 - 600 euro) maar komt binnenkort met een actieve versie (600 euro), die zelf belt als de auto van plaats verandert en de coördinaten doorgeeft. Hoefsloot: ,,Eventueel kun je met een code de claxon laten overgaan of de motor stilzetten. Of je belt de politie.''

Bij veel gsm-gps systemen is fencing een mogelijkheid. Met de Global Pet Finder in de hand loopt de huisdiereigenaar eerst over de grens van het areaal waar het dier in moet blijven, en drukt op elk hoekpunt op een knopje, waardoor de coördinaten van die plek in het geheugen van de halsband worden vastgelegd. Het alarm gaat wanneer de het dier buiten de lijn komt die de hoekpunten verbindt. Zo'n grens, een landgrens bijvoorbeeld, valt ook elektronisch in te voeren. Autoverhuurbedrijven ontvangen graag een bericht wanneer een van hun voertuigen ineens richting Polen koerst. Jennifer Durst van GPSTracks maakt ook oplossingen voor Alzheimer-patiënten die de tuin van hun tehuis niet uit mogen. Voor Disney World ontwikkelde haar bedrijf setjes waarmee kinderen zijn te traceren. Ze krijgen een Mickey Mouse-pet, met de gps antenne in één van de oren, en de begeleider draagt een pager. Durst: ,,De coördinaten worden automatisch vertaald in plaatsaanduidingen van Disney World. Op de pager lees je dan dat je kind bij Space Mountain is.''

De apparatuur van DSH-electronics is makkelijk zelf te installeren maar bij een geavanceerd autovolgsysteem als ViaSat mag zelf inbouwen niet eens. Dat is werk voor gecertificeerde bedrijven terwijl de boordapparatuur werd goedgekeurd door de Stichting Certificering Motorrijtuigbeveiliging, waar de verzamelde verzekeraars achter zitten. ViaSat komt uit Italië waar 150.000 auto's ermee rijden – in de Benelux verkocht ViaSat-aandeelhouder en -verkoper European Datacom (EDC) tot nu toe 5.000 sets. Ongeveer honderd keer werd in de Benelux een ViaSat-auto gestolen en altijd was hij snel gevonden.

De rechtmatige bestuurder kan zich op twee manieren identificeren: met een minizendertje, nog niet half zo groot als een creditkaart, of met een pincode. Zonder die identificatie rijdt een crimineel er zo mee weg – maar zodra de auto wordt stilgezet, bij een benzinestation of waar dan ook, wil hij niet meer starten. EDC-directeur Ruud Bruining verduidelijkt: ,,Als een dief je sleutels weggrist bij het instappen en vervolgens niet kan starten kun je gevaar lopen. Of een dief gaat terug het huis in waar hij net de autosleutels heeft gestolen.''

Met een aanschafprijs van 1.299 euro plus 29,75 euro per maand mikt ViaSat op het topsegment van de markt. Het abonnement is, behalve voor de gsm module in de auto, voor de permanente bewaking van het voertuig vanuit een centrale bij Siemens Nederland in Zoetermeer. Alleen bij alarm komt een auto in beeld, maar dan ook heel duidelijk. Ineens gaat drie maal een soort scheeptstoeter en een van de medewerkers activeert een beeldscherm. Een gedetailleerde kaart toont de plek waar een ViaSat voertuig ongeautoriseerd werd gestart. Het is de auto van Bruining waarmee een collega een test doet. Twee keer per minuut verspringt het autosymbooltje op de beeldschermkaart: een nuttige les voor elke autodief. Zo gaat de lol er gauw af, temeer daar de halve auto uit elkaar moet om de apparatuur te vinden. Professionele diefstalbendes die tientallen voertuigen per maand verwerken hanteren een ander wapen: ze parkeren de versgestolen auto op een rustige plek. Als hij na een paar dagen nog niet is opgehaald was er kennelijk geen traceerapparatuur aan boord. Of: de eigenaar was nergens te vinden, want Siemens meldt een ongeautoriseerde rit alleen bij de politie als de eigenaar de diefstal bevestigt. Meldkamer-chef Ben Schmitt: ,,Maar intussen kijken we natuurlijk wel of hij in Amsterdam rijdt of met 160 kilometer per uur richting Duitse grens.''

De combinatie van gps en gsm (of gprs) biedt nog veel onaangeboorde mogelijkheden. Bruining meldt dat de politie graag oplossingen wil voor kleine gestolen objecten als laptops en videocamera's. Probleem blijft de gps-antenne die vrij zicht naarboven moet hebben. Mede daarom is er nog steeds veel toekomst voor de klassieke techniek: een bakensignaal en kruispeilingen om het te lokaliseren.

Websites: www.gpstracks.com; www.dsh2000.com; www.mapquest.com; www.viasat.nl; www.edchq.com; www.scm.nl; www.orbcomm.com; www.eutelsat.com; www.inmarsat.com

    • Michiel Hegener