Nooit spijt van de Falklandoorlog

Leopoldo Fortunato Galtieri, de generaal die als president van Argentinië in 1982 opdracht gaf om de Falkland-eilanden te bezetten en een rampzalig verlopen oorlog tegen Groot-Brittannië voerde, is afgelopen weekeinde in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires overleden. Galtieri (76) leed aan kanker aan de alvleesklier. Hij had huisarrest in verband met schendingen van de mensenrechten gedurende zijn bewind.

Galtieri maakte deel uit van het militaire bewind dat in Argentinië vanaf 1976 aan de macht was. Als regionale commandant in het binnenland was hij actief in de onderdrukking van tegenstanders van het bewind. In 1981 trad hij toe tot de militaire junta en eind dat jaar werd hij president. Ter beteugeling van de toenemende maatschappelijke onvrede koos Galtieri voor de vlucht naar voren. Op 2 april 1982 bezetten de Argentijnse strijdkrachten de Falkland-eilanden in de zuidelijke Atlantische Oceaan. Deze eilanden waren Brits bezit en werden al tientallen jaren door Argentinië opgeëist. Na de bezetting werden de Falklands omgedoopt tot Islas Malvinas en de hoofstad Port Stanley tot Puerto Argentino.

Galtieri en zijn militaire juntaleden meenden dat ze ongestraft tot annexatie konden overgaan. Maar in Londen besloot premier Thatcher de grootste Britse vloot sinds de Tweede Wereldoorlog uit te sturen. De Verenigde Staten onder president Reagan kozen de kant van Groot-Brittannië; de Sovjet-Unie, toen de belangrijkste Argentijnse handelspartner, bleef neutraal. De meeste Latijns-Amerikaanse landen keerden zich van Argentinië af. Na vijf weken arriveerde de Britse expeditionaire macht bij de Falklands en na een kortstondige oorlog was de strijd beslecht. Op 16 juni heroverden de Britse militairen Port Stanley. Enkele Britse en Argentijnse oorlogsschepen waren tot zinken gebracht, tientallen Argentijnse vliegtuigen werden neergeschoten. Er waren tweehonderdvijftig Britse en ruim duizend Argentijnse militairen gesneuveld. Een dag na de nederlaag op de Falklands viel in Buenos Aires de militaire junta. Argentinië was nu feitelijk zonder bestuur en na een kort interimbewind werd in 1983 met vrije verkiezingen de democratie hersteld.

Tijdens het burgerbewind van president Alfonsín werd Galtieri – in tegenstelling tot andere ex-juntaleden – in 1986 vrijgesproken op de beschuldiging van schendingen van de mensenrechten. Hij werd wel veroordeeld tot gevangenisstraf wegens grove nalatigheid als militaire leider in de Falklandoorlog. Met de amnestie van de veroordeelde generaals waartoe president Menem in 1989 besloot, werd Galtieri vroegtijdig vrijgelaten. Hij leidde sindsdien een teruggetrokken bestaan in een voorstad van Buenos Aires.

Vorig jaar werden de voormalige militaire leiders, onder wie Galtieri, opnieuw gearresteerd omdat de amnestie door de Argentijnse Hoge Raad ongrondwettig was verklaard. Rekening houdend met zijn slechte gezondheid legde de justitie Galtieri huisarrest op.

Generaal Galtieri stond als president bekend om zijn alcoholisme en roekeloze botheid. Hij heeft nooit enige spijt betoond over de slachtoffers in de Falklandoorlog. Met zijn militaire vlucht naar voren om de onvrede van de Argentijnse bevolking over de economische malaise en politieke onderdrukking af te leiden, heeft hij de val van het brute militaire regime versneld.

    • Roel Janssen