Geen rust aan het front voor Israëls verkiezingen

Zeven Palestijnse en twee Israëlische doden waren gisteren het resultaat van een nieuwe dag van geweld. Terwijl de verkiezingen naderen, escaleert de Israëlisch-Palestijnse oorlog.

De Israëlische minister van Defensie, generaal bd Shaul Mofaz, heeft het afgelopen weekeinde het Israëlische volk geïnformeerd dat de strijd tegen de Palestijnse terreur zal worden verhevigd.

Tegelijkertijd graaft premier Ariel Sharon zich nog dieper in de stelling in dat ,,wij de terreur zullen overwinnen''. Sharons anti-Palestijnse retoriek richtte zich gisteren opnieuw tegen de Palestijnse leider Yasser Arafat die hij omschreef als een ,,hinderpaal die de vrede in de weg staat en daarom moet verdwijnen''. Dat de Palestijnse leider zich had uitgesproken voor het stopzetten van de aanslagen in Israël tot de verkiezingen op 28 januari – zonder succes overigens gezien de infiltratie in een Israëlisch dorp van gisteren waarbij een burger de dood vond – wekte alleen verontwaardiging bij Sharon op. Die uitspraak was, zo legde hij gisteren uit, het overtuigende bewijs dat Arafat de Palestijnse terreur volledig controleert en daarom verantwoordelijk is voor alle Palestijnse aanslagen.

De verscherping van de anti-Palestijnse retoriek en escalerende militaire acties tegen de Palestijnen, die gisteren in de Gazastrook ten minste twee voorbijgangers het leven kostten, vallen samen met de verbetering van de resultaten van Sharons Likud in de opiniepeilingen.

Het verplaatsen van de aandacht van de Israëliërs van de interne Likud-problemen naar het Palestijnse gevaar en de onverbiddelijke strijd daartegen lijkt in de verkiezingscontext vruchten af te werpen. Om deze reden, maar ook wegens scherpe interne Palestijnse verdeeldheid omtrent het karakter van het verzet tegen de bezetting is er geen kans dat het aan het front voor 28 januari kalm wordt.

De aanslag van gisteren in Israël zelf, dus niet tegen kolonisten in bezet gebied, demonstreert ten overvloede dat verwoede Egyptische pogingen van de afgelopen weken zijn mislukt om de verschillende Palestijnse fracties, Al-Fatah, Hamas en de Islamitische Jihad, te overreden de strijd al was het maar tijdelijk te staken. De Egyptische president Hosni Mubarak veronderstelt dat rust aan het Israëlisch-Palestijnse front noodzakelijk is om een verkiezingszege van de Arbeidspartij onder Amram Mitzna mogelijk te maken. Afgezien van Palestijnse ideologische meningsverschillen over de koers van de intifadah heeft een eenzijdig Palestijns bestand bij de Likud-regering en de legerleiding geen schijn van kans. Sharon begrijpt dat Arafat evenals Mubarak op zijn minst tijdelijke rust wil om hem in de stembus ten val te brengen.

Dat Arafat op een zege van Mitzna hoopt, ligt volgens Sharon voor de hand. De nieuwe leider van de Arbeidspartij ziet in Arafat een potentiële vredespartner. Voor vrede is Mitzna bereid vergaande territoriale concessies, ook in Jeruzalem, aan de Palestijnen te doen.

Ami Ayalon, oud-chef van de binnenlandse veiligheidsdienst Shin-Beth, wees er het afgelopen weekeinde op dat opiniepeilingen onder de Palestijnen en Israëliërs uitwijzen dat beide volken ondanks de oplopende geweldsspiraal een sterke vredeswil hebben behouden, al wordt die verduisterd door een nog sterkere door emoties gedreven wil om de strijd voort te zetten. Zodra er echter onder ander leiderschap aan beide kanten een opening komt voor vredesoverleg, aanvaardt volgens peilingen driekwart van de Palestijnen vrede met Israël, min of meer volgens de grenzen van 1967. Iets meer dan 60 procent van de Israëliërs sluit zich daarbij aan.

Op basis van deze gegevens bereidt Ayalon met de Palestijnse vredesactivist Sari Nusseibeh een grote handtekeningactie na de Israëlische verkiezingen onder de Israëliërs en Palestijnen voor om de leiders van beide landen te dwingen naar de vredesinstincten hun volkeren te luisteren. In een vraaggesprek met Ma'ariv zei Ayalon het afgelopen weekeinde dat gestreefd wordt naar een miljoen Israëlische en een miljoen Palestijnse handtekeningen.

Ayalon en Nusseibeh hebben reeds een ontwerp-vredesverdrag opgesteld dat in grote lijnen overeenkomt met de vredesvisie van de vroegere Amerikaanse president Clinton, zoals door hem tijdens en na de mislukte vredestop in Camp David in 2000 werd geformuleerd.

    • Salomon Bouman