Even Wouter bellen

Stel, we zijn een paar maanden verder en er is een spannende EU-top gaande in Athene. De regeringsleiders zitten voor een informeel gesprek bijeen. Er zijn zwaarwegende kwesties aan de orde die met de uitbreiding van de Unie te maken hebben. Men kijkt nieuwsgierig naar de nieuwe jonge Nederlandse premier, die lid is van de PvdA. Laten we hem voor het gemak nog even Jan Jansen noemen. Wat vind jij Jan?, vragen Chirac, Schröder, Blair en Berlusconi. Jij bent in onze kring toch de grootste van de kleinen, vertel eens hoe jij erover denkt. ,,Ja'', zegt Jansen, die een kleur krijgt, ,,daarover moet ik eerst ruggespraak houden met Den Haag, maar morgen kan ik er misschien aan het ontbijt meer over zeggen''. Tegen een toegesnelde topambtenaar sist hij intussen achter de hand: ,,Bel Wouter, die heeft het kiezersmandaat, die is de chef, dat weet je, leg hem de zaak voor, zeg dat het dringend is, ik kan hier nu niet weglopen''.

Zou het straks zó moeten gaan wanneer de PvdA van Wouter Bos op 22 januari als grootste partij geëindigd is? En hij als succesvol-bescheiden lijsttrekker is gebleven bij de verzekering dat hij aan het vernieuwingsproces van zijn partij leiding wil geven als fractieleider in de Tweede Kamer? En bij de verzekering dat hij voor het premierschap en andere ministersposten geen beroep wil doen op oud-gedienden met een ,,paars'' luchtje, maar liever ,,nieuwe mensen voor nieuwe oplossingen'' kiest?

Hoe zouden zijn coalitiepartners in Den Haag zoiets vinden, namelijk dat de echte chef van de grootste partij niet in het Torentje zit maar in de Tweede Kamer? Die daar dan bovendien niet zit om coalitiecompromissen te bedenken of te verdedigen, dat laat hij over aan zijn jonge buikspreker in het Torentje, maar allereerst om het profiel van de vernieuwende PvdA scherp te houden. Superdualisme zou dat zijn, waarvan Den Haag op goede gronden nog geen voorbeeld kent.

Bos zou wel eens door de bocht kunnen moeten. Namelijk door deze week aan te kondigen dat hij, als de kiezers maar hard genoeg roepen, de duidelijkheid toch wil dienen door zich alsnog beschikbaar te stellen als kandidaat-premier. Er zouden dan drie partijen – CDA, VVD en PvdA – met een kandidaat-premier zijn. Dan zou de kiezer pas buitengewoon worden verwend. Of nog meer bij de neus genomen, het is maar hoe je duidelijkheid van dit type ziet.

    • J.M. Bik