Een zelfbewuste huisvrouw in de Spaanse politiek

Ana Botello, de vrouw van de Spaanse premier, maakt haar entree in de politieke arena. Haar kandidaatstelling riekt naar nepotisme, menen sommigen. De oppositie wrijft zich in de handen.

Eind jaren zeventig stuurde ze haar man, toen nog beginnend belastinginspecteur in de provincie, naar het lokale kantoortje van de conservatieve Volkspartij om zich aan te geven als lid. Het werd het begin van een lange weg die José María Aznar zou afleggen naar het premierschap van zijn land. En nu is het de beurt aan zijn vrouw, Ana Botella, om haar entree in de politieke arena te maken. Botella is sinds eind vorige week de nummer drie op de lijst van de Partido Popular in Madrid. En als alles goed gaat zal zij de nieuwe wethouder van sociale zaken worden.

De kandidaatstelling van Botella vulde de afgelopen dagen de politieke kolommen in de kranten en de vele praatprogramma's op radio en televisie. Wat is er op tegen als een zelfbewuste, conservatieve huisvrouw zich wil inzetten ,,voor de zwakken en hulpbehoevenden'' in de nog steeds door mannen overheerste Spaanse politiek?

Redelijk wat, menen tegenstanders. Want het gaat hier om een vrouw die nooit op nummer drie van de Madrileense lijst was beland als zij niet de echtgenote van de premier was geweest. Ana Botella's bijdrage aan de publieke discussie bestaat uit de publicatie van een sprookjesboek. Voorts trok de premiersvrouw de politieke aandacht door vorig jaar zomer de conservatieve burgemeester van het stadje Ponferrada te complimenteren met zijn ,,onberispelijk gedrag'' nadat deze was afgetreden omdat hij zijn vrouwelijke wethouder van financiën had aangerand. Het slachtoffer van de seksuele intimidatie keurde Botella geen woord waardig.

In haar eigen partij zijn de meningen verdeeld, al heeft dit niet direct met dit onhandig optreden te maken. Een deel hoopt dat Botella de conservatieve kiezers kan lokken. Maar een ander deel vreest dat de gematigde middengroep wordt afgeschrikt. Het echtpaar Aznar begint het na bijna zeven jaar regeren immers een beetje naar de bol te stijgen en daar houdt de gemiddelde Spanjaard niet van. Vorig jaar werd dochter Ana Aznar op koninklijke wijze uitgehuwelijkt in het Escorial-paleis in het bijzijn van Tony Blair, Silvio Berlusconi en de Spaanse koninklijke familie. En de kandidaatstelling van Ana Botella riekt naar een vorm van nepotisme dat electoraal eveneens wel eens verkeerd zou kunnen vallen.

In kringen van de oppositie wrijft men zich onderwijl vergenoegd in de handen. De kans dat de socialisten het belangrijke Madrid bij de gemeenteraadsverkiezingen in mei terugwinnen is betrekkelijk klein. Maar alle mogelijkheden liggen open om de Partido Popular af te schilderen als in zijn hart een oerconservatief bolwerk. Ana Botella is immers sympathisante van de katholieke sekte `Legionairs van Christus', een invloedrijk splintergroepje dat er nogal rabiate opvattingen op na houdt over abortus, homoseksualiteit en andere zaken die indruisen tegen de strikte mores van de heilige moederkerk.

De conservatieve lijstaanvoerder en kandidaat-burgemeester voor Madrid, Alberto Ruiz-Gallardón, ontkent dat hij Botella in de maag gesplitst heeft gekregen en beweert dat hij haar zelf heeft uitgenodigd. Op het eerste gezicht geloofde niemand dat. Want Ruiz-Gallardón werkt al jaren zorgvuldig aan een liberaal imago. Bovendien is het algemeen bekend dat hij geen goede vrienden is met Aznar. Die rangeerde hem de afgelopen jaren op een politiek zijspoor als president van de Madrileense regio. Daar bouwde hij evenwel een brede populariteit op. Zelfs de gematigd-linkse kiezers konden zich vinden in Ruiz-Gallardóns sociale en culturele beleid en zijn pleidooien voor een homohuwelijk. Het was dan ook tactisch geen slechte keuze van Aznar om Ruiz-Gallardón uit zijn verbanning terug te halen als kandidaat voor het burgemeesterschap.

Dat de liberale kandidaat-burgemeester zich de afgelopen dagen breed lachend met de conservatieve vrouw van zijn politieke vijand liet fotograferen wordt in de commentaren evenmin als onlogisch beschouwd. Ruiz-Gallardón heeft met Botella een onverwachte morele steun van het rechtse deel van zijn partij binnengehaald en zijn eigen positie versterkt.

Dit najaar zal de Partido Popular immers een nieuwe leider moeten kiezen die de lijst bij de landelijke verkiezingen van volgend jaar zal aanvoeren. De kansen van Ruiz-Gallardón in de race voor de opvolging zijn versterkt, zo lijkt het. De prijs van de premiersvrouw op nummer drie is daarvoor nog wel te betalen.

    • Steven Adolf