`Biljarten mag geen klojo-sport worden'

Het profcircuit driebanden lanceert nieuwe plannen om deze tak van de biljartsport nieuw leven in te blazen. ,,Ik ga niet in mijn blote kont spelen.''

De biljarters die zo dringend verlegen zitten om sponsors en televisiekijkers, bewezen zichzelf gisteren een slechte dienst. De Belg Raymond Ceulemans en de Zweed Torbjörn Blomdahl, de beste driebanders in theater 't Kruispunt in Barendrecht, treuzelden langer dan de regisseur van de NOS had uitgerekend. Na twee uur zendtijd trok hij de stekker uit de speeltafel. Het slot van de finale bij het open Nederlands kampioenschap werd gisteren gadegeslagen door tweehonderd vooral bejaarde toeschouwers. De tv-kijkers bleven verstoken van de spannende apotheose.

De 40-jarige Blomdahl versloeg de 65-jarige Ceulemans in een partij die de fijnproevers deed likkebaarden. Ze speelden afwisselend aanvallend en verdedigend. Ze wisselden kinderlijke missers met wonderbaarlijke caramboles af. De losbanders van Ceulemans deden niet onder voor de harmonica's van Blomdahl. Ze waren zo zeer aan elkaar gewaagd, dat ze pas na ruim drie uur de keu in de tas konden opbergen. Ze hadden de sigarenrokers en jeneverdrinkers uitstekend vermaakt, maar de leek heeft geen weet van hun tactische varianten.

,,Dit duurde weer veel te lang'', erkende Ceulemans nadat hij onder een dankbaar applaus als eervolle verliezer de speelzaal had verlaten. ,,De televisiekijker begrijpt hier niets van. Een minuut bedenktijd per stoot is veel te lang. Veertig seconden moet voldoende zijn. En pas op hè, Torbjörn loopt snel, maar hij speelt langzaam. Bij mij is het juist andersom'', zei de levende biljartlegende.

Ceulemans staat al bijna een halve eeuw aan de wereldtop en heeft na 138 titels enig recht van spreken. Hij heeft het driebanden in de loop der jaren zien veranderen. Een gele bal, een blauw laken, een setsysteem: de wijzigingen ten behoeve van de televisiekijker hadden zijn goedkeuring. De geluksfactor werd groter en was in zijn nadeel, maar de speler uit Mechelen is zakenman genoeg om het commerciële aspect even zwaar te laten wegen als het sportieve element.

Gereserveerder reageerde Ceulemans gisteren over de spelregelwijzigingen die de Billiards Worldcup Association (BWA) afgelopen week lanceerde. De Duitse consultant Rüdiger Herold schreef op verzoek van de BWA een rapport met aanbevelingen om het driebanden aantrekkelijk te maken voor een breed publiek. Ceulemans, lachend: ,,Desnoods staan er straks vijftien camera's. Zolang ik niet in mijn blote kont hoef te spelen, vind ik het best.''

Door een gebrek aan geldschieters wist de BWA voor dit jaar geen wereldbekertoernooien te regelen. De profbond luidde de noodklok en kwam met een paar opmerkelijke voorstellen. Zo zou een jury voortaan extra punten moeten geven voor een fraaie carambole. Ceulemans, die toch bekend staat om zijn originele speloplossingen, ziet er geen heil in. ,,Wij hebben veel meer kennis dan een vakjury, dus komen er alleen maar misverstanden van.''

Het idee van Herold om spelers voortaan jokers te laten inzetten voor een bepaald stootbeeld, wekt louter hoon onder de profbiljarters. ,,Biljarten mag geen klojo-sport worden'', zei de Nederlandse topspeler Dick Jaspers na zijn gewonnen troostfinale tegen de Belg Eddy Merckx (geen familie). ,,Mensen die driebanden saai vinden, moeten mij eens vertellen welke sport dan niet saai is. De basis van het biljarten moet je niet veranderen. De beelden spreken voor zich. We hebben alleen een tv-commentator nodig die de kijkers aan de buis gekluisterd houdt'', meent Jaspers.

Cor van Erp, oud-voorzitter van de BWA en achter de schermen nog steeds invloedrijk, kent de vooroordelen van de meeste spelers. Hij noemt de voorspellen van de Duitse consultant ,,een proefballonnetje waar de pers een proefballon van heeft gemaakt''. Van Erp wil sommige voorstellen ,,stap voor stap introduceren'' en weigert de revolutie te prediken. ,,Zonder draagvlak bereiken we niks. De spelers moeten wel willen meewerken.''

Van Erp is ,,al tien jaar op zoek naar de sleutel van de oplossing''. Hoe raakt de biljartsport verlost van zijn oubollige imago? In Barendrecht waren de jeugdige toeschouwers gisteren op een hand te tellen. Jongeren kijken liever naar snooker of pijltjesgooien. Van Erp: ,,Biljarten is moeilijker dan darts. Van de vijfhonderdduizend tv-kijkers snapten vandaag maar tienduizend wat er gebeurt.''

Van Erp rekent voor dat wereldwijd een half miljard mensen een bepaalde biljartsoort beoefent. Daarvan vormen de driebanders een klein aantal, maar ,,met onze populariteit is niks mis'', weet de oud-voorzitter van de BWA. Met een verwijzing naar de Embassy in Frimley Green, waar Raymond van Barneveld een paar uur later de officieuze wereldtitel zou winnen, maakte Van Erp impliciet een sneer naar het gebrekkige charisma van Jaspers. ,,Wij missen een type `Barney' dat het grote publiek aan zich bindt.''

    • Jaap Bloembergen