Auteursrechten versus burgerrechten

De Digital Millennium Copyright Act (DMCA) belemmert de wetenschap, de vrijheid van meningsuiting en tast de rechten van consumenten aan. Dat is de conclusie van de Electronic Frontier Foundation (EFF) in het rapport `Unintended Consequences: Four Years under the DMCA' over de omstreden Amerikaanse wet.

De EFF, de grootste digitale burgerrechtenorganisatie in de Verenigde Staten, heeft de gevolgen van de DCMA, die in 1998 in werking is getreden, onder de loep genomen. De wet die is bedoeld om auteursrechteninbreuken strafbaar te stellen bleek al snel allerlei onbedoelde neveneffecten op te leveren. Het artikel dat het doorbreken van kopieerbeveiliging verbiedt, was oorspronkelijk bedoeld om piraterij te voorkomen. Nu wordt het gebruikt om particulieren en wetenschappers te vervolgen die volgens de EFF legitiem gebruik maken van computerprogramma's, dvd's, cd's en andere digitale media.

Er zijn veel voorbeelden van de negatieve werking van de DMCA. De hoogleraar Edward Felten van Princeton University durfde zijn onderzoek naar de zwakheden in de watermerkbeveiliging van de vermaakindustrie niet openbaar te maken. Het onderzoek, dat hij op uitnodiging van de platenstudio's had gedaan, was volgens diezelfde studio's in strijd met de wet. Pas na een jarenlang gevecht kon Felten zijn werk openbaar maken.

De Russische programmeur Dmitry Sklyarov en zijn werkgever ElcomSoft werden in de Verenigde Staten onder de DMCA vervolgd omdat ze de beveiliging van de eBook reader van Abobe hadden gekraakt. Sklyarov had een programma gemaakt om de tekst van elektronische boeken om te zetten in gewone tekst of braille.

ElcomSoft werd onlangs na twee jaar procederen vrijgesproken. De zaak heeft het bedrijf veel geld gekost.

Zowel Felten als ElcomSoft had niet de intentie illegale kopieën te verspreiden. Ook consumenten die software maken en gebruiken om een legaal aangeschafte cd op hun computer af te spelen doen eigenlijk niets illegaals. Ze willen slechts hun cd op verschillende apparaten afspelen. Toch zijn ze strafbaar onder de DMCA.

Ook de persvrijheid wordt beknot door de wet, meent de EFF. De bekende Amerikaanse internetjournalist Declan McCullagh ontdekte onlangs op de website van de overheidsinstantie Transportation Security Administration (TSA) vier documenten met informatie over de beveiliging van luchthavens. De documenten waren geheim, maar stonden op het openbare gedeelte van de website. Ze waren beveiligd, maar McCullagh wist een methode om ze te `kraken' – normaal werk voor een onderzoeksjournalist. Hij deed het niet uit angst vervolgd te worden onder de DMCA.

In Nederland wordt dit jaar een wet aangenomen die sterk lijkt op de DMCA. De Tweede Kamer behandelt binnenkort een wetsvoorstel dat de Auteurswet (1912) aanpast aan de informatiemaatschappij. Het wetsvoorstel is de implementatie van de Europese richtlijn over het auteursrecht en naburige rechten (2001/29/EG). De nieuwe Auteurswet verbiedt, net als de DMCA, het doorbreken van kopieerbeveiligingen op auteursrechtelijk beschermde werken. Ook het maken en verkopen van software en hardware die bedoeld is om kopieerbeveiligingen te omzeilen of te doorbreken is volgens de nieuwe Auteurswet onrechtmatig.

Ook in Nederland verandert er dan veel voor consumenten, wetenschappers en journalisten. Om een dvd die alleen werkt op een Windows-pc of een Mac op een Linux-systeem af te spelen mag in het vervolg geen programma geschreven worden als dat programma de beveiliging omzeilt. Een bestaand programma dat dvd's voor Linux geschikt maakt, mag ook niet meer gebruikt worden. Ook al wil de consument zijn dvd alleen maar op zijn eigen computer bekijken en verder niet kopiëren.

Onderzoekers als Niels Ferguson uit Amsterdam, die zich bezighoudt met de beveiliging van digitale video, worden ook in eigen land strafbaar. Ferguson, die enkele lekken heeft ontdekt in de beveiliging van digitale video, wil zijn onderzoeksresultaten niet publiceren omdat hij dan niet meer naar de Verenigde Staten kan reizen. In Nederland mag hij zijn werk binnenkort ook niet meer openbaar maken.

[klaver@nrc.nl]

Websites: www.eff.org; www.freedom-to-tinker.com; www.mccullagh.org; www.macfergus.com/niels