`Ach, de burgers zijn zo ongeduldig, ze willen meteen resultaat'

Een echte revoltepartij is de LPF volgens Herben niet meer. Wel legt de LPF ,,de accenten anders'' dan de andere partijen. De marges zijn smal.

,,Ik ben niet in topvorm, al maanden niet'', verzucht LPF-lijsttrekker Mat Herben. ,,Ik begin het wel weer leuk te vinden, vooral het directe contact met de mensen. Maar in mei en april was ik in topvorm; energiek en alert.''

In de aanloop naar de verkiezingen van 22 januari holt de voorman van de LPF van de ene tv-show naar de andere om zo veel mogelijk kiezers te trekken, het soort campagne waar Fortuyn naam mee maakte. Maar vandaag in Scheveningen komt Herben tot de ontdekking dat de bijeenkomsten in ,,kleine zaaltjes'' toch wel ,,leuk'' zijn.

In de peilingen staat de LPF al lange tijd op vijf à zes zetels, maar Herben klampt zich vast aan de vijftien zetels die de LPF volgens hem gaat halen. Hij krijgt van kiezers wel de vraag waarin de LPF nog verschilt van de andere partijen. ,,Is dat niet meer zo duidelijk? Ach ja, je past je natuurlijk aan de Haagse mores aan.'' Een echte revoltepartij is de LPF volgens Herben niet meer, maar ,,wij leggen de accenten anders''. De onvrede van de kiezer tegen Den Haag? Ach, zegt Herben, ,,de burgers zijn zo ongeduldig. Ze willen meteen resultaat, maar hebben niet door hoe politieke processen werken. Verandering kost tijd.''

Hij moet bovendien aan de kiezer uitleggen dat de Haagse praktijk weerbarstiger blijkt dan de LPF'ers hadden gedacht. ,,Je kunt wel zeggen: ik wil het zus en zo, maar als je gaat onderhandelen, ga je faseren. Daar ontkom je niet aan.'' Het tempo van verandering is ,,afhankelijk van je partners en de samenleving. Als wij de baas zouden zijn, deden we het op onze manier en was het sneller gegaan.''

Dat CDA-leider Balkenende de LPF steeds duidelijker uitsluit als mogelijke coalitiepartner, deert Herben niet. Hij denkt nog steeds aan een doorstart van de gevallen coalitie met de VVD en het CDA bij een redelijke uitslag van de LPF. Dan zal ,,Jan Peter'' de uitslag respecteren en ,,ons uitnodigen'', is zijn overtuiging. Toezeggingen daarvoor heeft hij niet, Herben baseert zich op de verhouding in het demissionaire kabinet, die hij uitstekend noemt. ,,De sfeer is nu zo goed en sinds 16 oktober (val van het kabinet, red) gaat het voorbeeldig.'' Het enige is dat hij, gezien de oude ruzies, ,,moet garanderen dat we nu een goede ploeg hebben''.

Maar ook als niet lukt, die vijftien zetels, voert Herben zijn strijd verder, in de Tweede Kamer, ,,desnoods in mijn eentje''. ,,Een zetel is zestigduizend kiezers. Hun ben je verplicht vier jaar te blijven zitten.'' Herben wil als kleine partij gaan functioneren als de ,,luis in de pels''. ,,Als wij onze stem niet blijven verheffen, komt er van de aanpak van veiligheid en integratie niks terecht.''

Hoewel het integratiebeleid naar eigen zeggen ,,het kernpunt'' van de LPF blijft, wil de partij hier als enige op bezuiningen, bijna twee miljard euro. ,,We verspillen nog te veel geld met modieuze projecten, zoals kook- en fietscursussen. Dat moet efficiënter.'' Speerpunt van de LPF op dit gebied is dat een inburgeringscursus moet worden afgesloten met een ,,soort ceremonie'', een eed op de Grondwet. Want ,,het is een eer om Nederlander te zijn''.

Herben onderstreept dat ook voor zijn partij altijd ruimte blijft voor politieke vluchtelingen. Hij ziet daarin niet, zoals SP-voorman Marijnissen hem heeft voorgehouden, een tegenspraak met zijn opvatting dat Nederland `vol' is. ,,De grenzen moeten dicht, de toestroom wil ik aan banden leggen. Er wonen een miljoen moslims in dit land, waarvan driehonderdduizend onze taal niet spreken. Maar je kan het leger krijgen door alle illegalen eruit te zetten.'' Volgens Herben gaat het dan om tussen de 110.000 en 160.000 mensen.

Tweede `kernpunt' van de LPF is de roep om meer veiligheidsmaatregelen, zegt Herben. Dat moet veel strenger, draagt hij deze dagen overal uit. Hoever gaat de LPF eigenlijk? ,,Ik ben voorstander van het plaatsen van detectiepoortjes bij alle scholen en ziekenhuizen. De burger heeft daar ook geen probleem mee. In winkels is dat heel gewoon.'' Daarnaast moet de politie snel ter plekke zijn en veel meer gebruik maken van technische hulpmiddelen, zoals DNA-databanken en iriscopie, denkt hij. Is dat dan geen politiestaat? ,,Een politiestaat krijg je als je op elke hoek van de straat een agent hebt staan. Dat is alleen meer blauw op straat in extreme vorm''. Wat hij wel wil is `blauw' dat nu geen bevoegdheden heeft, zoals stadswachten en particuliere beveiligers, wel opsporingsbevoegdheden geven.

Veiligheid heeft bij de LPF zorg verdrongen als tweede thema naast de immigratie. Anders dan Fortuyn wilde, en in navolging van andere partijen, wil de LPF nu wel extra geld voor de zorg, zo'n twee miljard. Extra investeren hoort bij reorganiseren, zegt Herben. ,,Als je de wachtlijsten versneld wilt wegwerken ontkom je niet aan het uitgeven van extra geld aan de zorg.''