Voor 10 seconden schaatsen 1.500 dollar

In zo'n korte tijd had Svetlana Zjurova nog nooit zoveel geld verdiend. Ze won vannacht in Salt Lake City de eerste officiële 100 meter onder auspiciën van de internationale schaatsunie (ISU), als onderdeel van de wereldbekerwedstrijden die dit weekeinde op de olympische baan worden verreden. Haar tijd van 10,31 seconden – tweehonderdste sneller dan de Canadese Catriona LeMay – was voor 300 niet betalende toeschouwers goed voor een geldprijs van 1.500 dollar.

Gisteren, drie dagen na haar 31ste verjaardag, had Zjurova nog een telefonische weddenschap afgesloten met haar man die thuis in Sint-Petersburg zit. Hij zou stoppen met roken als zij de 100 meter zou winnen. ,,Hij rookt maar een paar keer per week, maar ik vind dat toch vervelend. Die weddenschap was een extra motivatie voor me'', zei de Russische lachend.

Zjurova is een groot voorstander van de 100 meter, die waarschijnlijk volgend jaar als een volwassen afstand op het schaatsprogramma komt. ,,Je kan lekker voluit gaan zonder dat je aan de bocht hoeft te denken.''

De snelste tijd ooit gereden op die afstand, als afzonderlijke race, stond sinds 1996 al op naam van de schaatsster uit het land zonder ook maar één enkele kunstijsbaan. Buiten de ISU om hadden verschillende landen dat jaar 100-meterwedstrijden georganiseerd, in Heerenveen, Inzell en Calgary. Zjurova noteerde toen in stadion Thialf de de snelste tijd: 10,47 seconden. Bij de vrouwen heeft de Canadese Catriona LeMay, ook na vannacht, nog steeds de snelste tijd op een 100 meter als onderdeel van de 500 meter: 10,19.

Op het ijsgala in Heerenveen, in 1999 voor het laatst georganiseerd als feestelijke afsluiting van het schaatsseizoen, was er ook een aparte wedstrijd op de 100 meter. Daar reden geen twee maar drie schaatsers tegen elkaar. Ook de inrijbaan werd daarbij gebruikt. Op het ijsgala was de 100 meter niet meer dan een aardigheidje, maar dit seizoen kwam de 100 meter serieus op de kalender, aanvankelijk bij de Duitse afstandskampioenschappen en in Calgary. Daar reed een jongen met Nederlandse voorouders, oud-ijshockeyspeler Mark Nielsen, 9,52, tot dat moment de snelste tijd. De Japanner Hiroyasu Shimizu legde ooit als onderdeel van een 500 meter de eerste 100 meter af in 9,38. De olympische kampioen van Nagano op de 500 meter deed dat notabene op een buitenbaan, in het Japanse Fujikyu. Vannacht moest hij Nielsen (tweede in 9,45) en zijn winnende landgenoot Tomonori Kawata (9,44) voor zich dulden. Ook Kawata verliet de Olympic Oval met 1.500 dollar.

Erben Wennemars liet de 500 meter schieten, net als bijvoorbeeld de Duitse oud-wereldkampioene sprint Monique Garbrecht. ,,Past niet in m'n voorbereiding, zo kort voor het WK sprint'', verklaarde Wennemars. Het WK wordt volgend weekeinde in Calgary gehouden. Om die reden liet ook Garbrecht verstek gaan. ,,Ach, anders rijd je op een dag voor de wedstrijden op de 500 en de 1.000 meter als training ook een 100 meter, dus voor mij maakt dat niks uit'', relativeerde winnares Zjurova.

Beste Nederlander was Gerard van Velde (gedeeld achtste in 9,74), bij de vrouwen Marianne Timmer (9de in 10,57). Aanvankelijk was er sprake van een afvalrace, waarin de schaatsers maximaal drie keer aan de start zouden verschijnen, maar daar werd op het laatste moment van afgezien. ,,Drie keer starten geeft zo vlak voor de wedstrijden van zaterdag en zondag (twee 500 en twee 1.000 meters, red.) te veel belasting op de liezen'', zei Timmer.

De coaches stonden erbij en keken ernaar. Een enkeling schreeuwde zijn pupil wat toe, maar eigenlijk is de afstand te kort om nog wat nuttigs toe te kunnen voegen.