N-Korea: sancties leiden tot oorlog

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties buigt zich volgende week over het besluit van Noord-Korea zich uit het verdrag tegen verspreiding van kernwapens terug te trekken. Noord-Korea liet gisteren weten eventuele VN-sancties als ,,een oorlogsverklaring'' en het begin van ,,de Derde Wereldoorlog'' te zien.

De Noord-Koreaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Pak Kil-Yon, zei gisteren op een persconferentie in New York dat ,,elk besluit van de Veiligheidsraad van de VN om de Democratische Volksrepubliek Korea sancties op te leggen zal worden beschouwd als een oorlogsverklaring''. Hij weigerde tegen te spreken dat zijn land over kernwapens beschikt. Het conflict, zo ging hij verder, kan vreedzaam en diplomatiek geregeld worden. ,,Dat is altijd ons standpunt geweest.'' Maar daarvoor moeten de Verenigde Staten, aldus de ambassadeur, hun vijandige houding jegens Noord-Korea opgeven.

De Amerikaanse ambassadeur bij de VN, John Negroponte, heeft gisteren de beweringen van Pyongyang als zouden acties van de Verenigde Staten of het IAEA aanleiding zijn geweest voor de stap van de Noord-Koreanen, verworpen. ,,Noord-Korea schendt al jaren zijn verplichtingen. Dit is slechts een nieuwe etappe in een benadering die wordt gekenmerkt door confrontatie.''

Of er sancties van de VN tegen Noord-Korea komen, is nog niet duidelijk. Het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie IAEA, dat is belast met toezicht op de naleving van het uit 1970 daterende Non-proliferatieverdrag, riep Noord-Korea gisteren op zijn maatregel alsnog in te trekken. Het IAEA liet bovendien weten dat als Noord-Korea twee onlangs door het regime in Pyongyang uitgewezen IAEA-waarnemers weer toelaat, het een debat in de Veiligheidsraad kan voorkomen. Dat debat wordt evenwel onvermijdelijk als Noord-Korea in gebreke blijft, aldus de woordvoerder van het IAEA, Mark Gwozdecky. ,,Er is nog een kans voor de diplomatie.'' Ook IAEA-directeur Mohammed ElBaradei riep Noord-Korea op een diplomatieke oplossing te zoeken en ,,de eerste stap'' te zetten, waarna er ,,heel veel licht aan het eind van de tunnel'' zou zijn. ElBaradei was bereid de Noord-Koreanen nog ,,weken'' de tijd te geven. ,,Waar we over praten is een paar weken. Het is geen invitatie met open einde. Als we geen tekenen van samenwerking [van Noord-Korea] zien zal de kwestie uiteraard naar de Veiligheidsraad gaan.''

Noord-Korea meldde gisteren dat de terugtrekking uit het verdrag vandaag ingaat, maar volgens de regels moet Pyongyang een opzegtermijn van 90 dagen in acht nemen. Pyongyang heeft de voorzitter van de Veiligheidsraad gisteren formeel van de stap op de hoogte gesteld.

Twee Noord-Koreaanse diplomaten bespraken de ontwikkelingen gisteren in Santa Fe, New Mexico, opnieuw met Bill Richardson, oud-VN-ambassadeur van de VS, oud-minister van Energie en gouverneur van New Mexico. Richardson sprak na afloop tegen dat hij als bemiddelaar is aangezocht. De dialoog wordt voortgezet.

De stap van Noord-Korea is gisteren in de wereld unaniem veroordeeld. De Amerikaanse president George Bush en zijn Chinese ambtgenoot Jiang Zemin bespraken de ontwikkeling gisteren telefonisch en werden het eens over hun gezamenlijke afkeuring van de Noord-Koreaanse stap; Bush en Jiang waren beiden ,,bezorgd'' over de maatregel van Pyongyang. Die maatregel werd eveneens veroordeeld door de Russische president Vladimir Poetin en de Japanse premier Junichiro Koizumi, die de kwestie in het Kremlin bespraken en na afloop ,,diep bezorgd'' zeiden te zijn. Noord-Korea moet de maatregel ongedaan maken, zo vonden ze.