Kleurloosheid gekoesterd

PvdA-lijsttrekker Wouter Bos bepleitte in een interview de opvatting ouders te verplichten hun kinderen in de buurt op school te doen. Naar aanleiding daarvan vroeg ik politici: `Vindt u dat ouders moeten kunnen kiezen, of dat ze verplicht moeten worden hun kind in de buurt op school te doen?' Om het alternatief, dat ouders moeten kunnen kiezen, van zijn onschuld te beroven, voegde ik daaraan toe: `Als u vindt dat ze moeten kunnen kiezen, moeten ze dan ook de mogelijkheid hebben om desgewenst te kiezen voor een school omdat daar OALT (Turks of Arabisch) wordt gegeven, of voor een islamitische school of voor een openbare school met hoofddoekjes of voor een school met een vrijwillige ouderbijdrage van 500 euro? Anders gezegd: moeten die keuzes ook de mogelijkheden bieden die een zodanige scheiding der geesten bevorderen dat die de integratie in de weg staan.?'

Jose Smits, nummer 28 op de lijst van de PvdA, schrijft: ``Als ik voor de PvdA in de Tweede Kamer kom, zal ik streven naar inperking van de keuzevrijheid van ouders en de vrijheid van scholen om leerlingen te selecteren. En ja, dat betekent dat ik ouders zou verplichten hun kinderen naar de school in de buurt te sturen. In Nederland vinden veel mensen dat afgrijselijke staatsdwang. In andere geciviliseerde landen is het normaal. (...) Een systeem van grotendeels geprivatiseerde scholen die volledig wordt betaald door de overheid en waarbij elke inhoudelijke bemoeienis wordt afgewezen met het hysterische verwijt van staatspedagogiek, is over de grens ondenkbaar.''

In scherp contrast met deze persoonlijke hartenkretologie staan de reacties van de SP en D66. Zij presenteren de antwoorden op mijn vragen duidelijk als partijstandpunt, en beide bepleiten dat ouders mogen kiezen. Helemaal geen reacties uit de hoek van het CDA. Dat verbaast me niet. Het CDA dankt haar huidige aantrekkingskracht aan het imago van keurig en toch netjes. Iedere duidelijke uitspraak over welk discutabel onderwerp dan ook, kan alleen maar leiden tot stemmenverlies. Dus wordt de kleurloosheid gekoesterd.

Van Groenlinks geen mail, maar wel een duidelijk strandpunt. Voorzitter Halsema, zo berichtte deze krant afgelopen dinsdag, vindt dat ouders hun kinderen verplicht in de eigen wijk naar school moeten sturen. Alleen als ouders een bijzondere reden hebben, kan een uitzondering worden gemaakt. Groenlinks is erg populair in de vele grijze wijken in Amsterdam, vanwaar iedere dag veel bewust kiezende ouders, zitje voor zitje achter, hun kinderen brengen naar de school van hun keuze. Vaak ver uit de buurt. Die ouders krijgen de schuld dat er zwarte scholen ontstaan. Straks krijgen kritische consumenten er de schuld van als het slecht gaat met de bakker op de hoek.

Wat OALT, het onderwijs in allochtone talen en cultuur betreft: iedereen die zich daarover uitspreekt, wijst het af dat het onderwijs hierin onder schooltijd wordt gegeven. Wie dit wil, moet dit zelf organiseren, buiten schooltijd en op eigen kosten. Welke combinatie na 22 januari ook gaat regeren, dit anachronisme wordt dus vermoedelijk eindelijk afgeschaft.

Velen bepleiten een aannameplicht van leerlingen door de scholen. Henk Wittenberg uit Oostzaan wijst in verband hiermee naar de directeur van het Over Y college in NRC-bijlage M van 7 december: ``Als christelijke school maken wij deel uit van het bijzonder onderwijs dat wil zeggen dat we wettelijk het recht hebben om kinderen te weigeren''. En: ``Wij selecteren op capaciteiten en motivatie''.

Wat deze directeur zegt te doen, lijkt mij in strijd zo niet met de wet dan toch zeker met de geest daarvan. Als christelijke school mag je leerlingen selecteren, op grond van de principes waar je je bestaansrecht aan ontleent. In dit geval dus op hun christelijkheid. Maar voor wat het overige betreft, hebben die scholen niet meer of minder recht van selectie dan openbare scholen.

Wordt vervolgd.

prick@nrc.nl

    • Leo Prick