In de ban van de dikkerds

Vraatzuchtige hobbits en dikke darters heersen op het tv-scherm en de bioscoop. Maar de heerschappij is schijn. Als rolmodellen voldoen gezellige dikkerds niet. Michiel van Nieuwstadt over de strijd tegen de flubberbuik.

Op The Embassy, het wereldkampioenschap Darts dat dit weekeinde in het Britse Frimley Green de finale beleeft, zijn de zwevende dartspijlen dankzij sterk vertraagde beelden prachtig te volgen. Maar hetzelfde geldt voor het soms beeldvullende vet van de deelnemers. Bij darts is dat geen bezwaar. ,,Je bent zwaarder geworden'', zei de scheidsrechter toen hij Raymond van Barneveld op het podium feliciteerde met zijn eerste overwinning. De tedere manier waarop hij zijn hand op de buik van Nederlands beste darter legde maakte duidelijk dat hier een compliment werd uitgedeeld.

De kerstdiners en oliebollen zijn nauwelijks verteerd of de man met dieetplannen wordt al ernstig op de proef gesteld. Dikkerds zijn niet alleen topsporters, ze zorgen nog voor een goede sfeer ook. In de bioscoop heersen dezer dagen de gezellige gulzigaards. Medehoofdrolspeler Sam Samwise Gamgee (Sean Astin) in The Lord of The Rings heeft met moeite de tien kilo gewicht gewonnen die nodig was om te voldoen aan het beeld dat geestelijke vader Tolkien had van zijn hobbits ,,met rode wangen en monden geschikt om mee te lachen, te eten en te drinken''.

En dan claimde deze week ook nog een groep Italiaanse onderzoekers de vondst van een gen dat belangrijk bijdraagt aan de flubberbuik. Naast voeding en beweging zou deze erfelijk bepaalde factor bij de vorming van het buikje op latere leeftijd een belangrijke rol spelen. De onderzoekers waarschuwen dat de resultaten zijn gevonden bij Italiaanse mannen en dus niet klakkeloos mogen worden doorgetrokken naar de hele wereldbevolking. Duidelijk is in elk geval wel dat biologen steeds meer te weten komen over de ingewikkelde mechanismen in de stofwisseling die schuil gaan achter zwaarlijvigheid. Een goede vetlaag is de erfenis van een evolutionair verleden, waarin het doorstaan van een koude periode van levensbelang was. Zo bezien is de dikke darter als supersporter misschien niet eens zo gek. De dikkerd is in zekere zin een genetisch superieur uitgeruste oermens.

Tot zover de lofzang. Want jammer genoeg hebben oermensen, topdarters en hobbits als rolmodellen weinig te bieden. De moderne man wil juist van zijn bierbuik áf. Hij is ijdeler dan ooit tevoren, schreef onlangs The Independent en de Britse zondagskrant gaf er meteen een verklaring bij. Hier zou sprake zijn van het Beckhameffect: als een stoere voetballer zich profileert als een modepop, waarom zouden andere mannen dan niet werken aan hun uiterlijk. De Nederlandse voetballers hebben misschien maar de helft van de sterstatus en een kwart van de ijdelheid van de Brit, maar als lichtend voorbeeld hebben ze vast een streepje voor op onze darters.

Voorzitter Mieke van Spanje van de Nederlandse Obesitas Vereniging noemt het `plezierig' dat darters laten zien dat dikke mensen als sporters aan bod kunnen komen. ,,Maar het betreft hier natuurlijk wel een kroegsport met omgangsvormen die op een gewone werkvloer niet voorkomen.''

Van Spanje ergert zich mateloos aan het vooroordeel dat dikke mensen gezelliger zouden zijn: ,,Veel mensen vinden het wel makkelijk, zo'n bol voorkomen. Er is dan minder seksuele spanning en ze veronderstellen dat je dan ook wel gezellig zult zijn. Zo'n houding ervaar ik als een regelrechte belediging. Ik verzeker u dat er heel wat dikke secreten bij onze vereniging vertegenwoordigd zijn.''

Van Spanje wijst erop dat dikkerds het moeilijk hadden in de populaire tv-talentenjacht Idols. Een van de zangtalenten mocht door naar de volgende ronde, ondanks kritische opmerkingen van de jury over haar gewicht – maar niet voordat zij beloofd had dat zij zou afvallen. Overigens is Yuli, een andere gezette deelnemer, tot de finale doorgedrongen, dankzij een geloofwaardige performance als souldiva.

,,Laat mij nou maar mijn buikje, mijn pils en mijn neut houden, dan blijf ik wel gezond'', aldus een citaat van Freddy Heineken. Maar anders dan de overleden biermagnaat willen steeds meer Nederlanders wel van hun gezette voorkomen af.

Uit een onderzoek onder 882 mannen concludeerde het blad Man's Health al enige tijd geleden dat mannen steeds beter op hun calorieën letten. Dertig procent verklaarde in de afgelopen vijf jaar meer aandacht te zijn gaan besteden aan het uiterlijk. Zeventig procent van de mannen was ontevreden met zijn buik.

Medewerker Gonnie Gussinklo van de Bussemse Contour Kliniek schat dat 75 procent van de klanten die er met een holle naald vetcellen laten verwijderen vrouwen zijn. Maar de snelle groei, zegt zij, zit bij de mannen die 1.600 euro neertellen voor een `contourverfraaiing'. Vooral in de laatste vier à vijf maanden loopt het storm, aldus Gussinklo.

Vier parttime medisch specialisten helpen in Bussum mannen van achttien jaar tot over de zeventig af van buik, lovehandles, borsten of een combinatie van deze drie. De categorie 30 tot 55 jaar is het sterkst vertegenwoordigd. ,,Mannen besteden meer aandacht aan hun uiterlijk'', zegt Gussinklo. ,,Ze ergeren zich eraan dat hun kleding niet lekker meer zit. Sommigen zijn heel ijdel, maar niet iedereen heeft tijd om intensief te sporten. Wij zuigen het gedeelte van het buikvet weg dat je in ontspannen toestand kunt vastpakken. Daarmee helpen we mensen over de drempel. Na een behandeling hoeven ze het verder alleen nog maar bij te houden.''

Misschien is de kliniek een oplossing voor de hobbitvertolker Astin, die sinds de opnamen van The Lord of The Rings veel moeite heeft om terug te komen op zijn oude gewicht. Astin woog 80 kilo ten tijde van de auditie en had zojuist de marathon van Los Angeles gelopen. Hij kreeg de rol nadat hij beloofd had dat hij kon veranderen `in een dikkere versie van zichzelf'. ,,Het zwaarder worden was het moeilijkste deel van mijn rol'', zei de acteur in een interview met een van zijn fanclubs. ,,Ik werd een zware blubberige man en dat was een probleem. Een probleem voor mijn rug, mijn knieën en mijn hart. Ik heb mijn gewicht even teruggedrongen naar 84, maar intussen zit ik weer op 90. Het is ongezond. Ik ben werkelijk in Sam veranderd.''