Hypermoderne flashback

Toen de elektronische dansmuziek een jaar of tien geleden een flinke commerciële en artistieke vlucht begon te nemen, werden er uiteraard steeds vaker videoclips bij gefabriceerd. Doorgaans per computer, want dat werktuig kwam er bij het maken van de muziek ook al aan te pas. Omdat zulke filmpjes relatief goedkoop te maken waren, want dure sets en aanverwante attributen zijn niet meer nodig als je het virtueel houdt, was er destijds een kleine bloei van koopvideo's, waarop jonge computerkunstenaars zich uitleefden op underground-techno en ander dansbaar spul.

Anno 2003, nu de computers alweer zoveel meer kunnen, zien zulke filmpjes-van-toen er nog gedateerder uit dan de gemiddelde clip uit die periode. De standaard-truc, de slingerende duik in een virtuele tunnel, was destijds al snel goed voor een flinke gaap. Hoewel de digitale hulpmiddelen in de huidige clip-industrie niet weg te denken is, zie je niet vaak meer zulke compleet per computer vervaardigde clips. Maar het filmpje bij `Sound Of Violence' van het Franse duo Cassius is een ongegeneerde knipoog naar de esthetiek van destijds.

Het basisidee, een langgerekte vlucht van de `camera' over een virtueel landschap, is al veel vaker vertoond. De grap is dat het landschap in kwestie er in eerste instantie volkomen natuurlijk uitziet, wat nogal een verschil is met de noodgedwongen nadrukkelijk kunstmatige plaatjes van vroeger. De computergestuurde verstoringen van de werkelijkheid verschijnen pas naderhand: er verschijnen onnatuurlijke kleurvlakken en cirkels op de glooiende grasvlakten, bomen blijken bij het voorbijscheren ineens volkomen plat te zijn.

De digitale reis neemt behoorlijk surrealistische vormen aan als er een eiland in zicht komt, waar we ineens onderdoor vliegen. Zon en maan, licht en duisternis wisselen elkaar in sneltreintempo af. Het surrealisme volgens de Belgische schilder René Magritte komt al helemaal in beeld als we op een wolkenhemel afstevenen, waarin zich vierkante vormen aftekenen.

Maar het leukste moment volgt als er allerlei vrolijk gekleurde bolletjes en capsules uit de bodem komen springen; een verwijzing naar het begin van de XTC-rage, waarvan de opkomst immers zo ongeveer samenviel met die van de danscultuur. Zo knipoogt Cassius, inclusief tunnelduik, naar het verleden met hypermoderne middelen. Dat gaat ze in de clip overigens beter af dan in het wat suffe bijbehorende nummer.

    • Jacob Haagsma