D66

NORMEN EN WAARDEN

De normen – wetten en regels – gelden voor iedereen; jong of oud, autochtoon of allochtoon, rijk of arm. Met fundamentele mensenrechten mag in Nederland niet worden gesjoemeld. Dus geen vrouwen- of homodiscriminatie, geen godsdiensthaat van welke kant dan ook.

OPENBAAR BESTUUR

Kernkabinet van maximaal zeven ministers en direct gekozen minister-president. Onderministers voor grote projecten. Gemengd districtenstelsel Tweede Kamer. Invoeren (correctief) referendum, Eerste Kamer afschaffen. Mogelijkheid burgers om onderwerp op agenda volksvertegenwoordiging te plaatsen. Meer vrijheid in de bestuurlijke vormgeving, mogelijke verschillen per regio.

INTEGRATIE & MIGRATIE

Scholen krijgen een belangrijke taak bij het bevorderen van integratie. Zij moeten daarop worden getoetst en aangesproken als dat onvoldoende gebeurt. Migranten die hun partner in het kader van gezinsvorming laten overkomen, moeten een borgsom betalen voor de inburgeringskosten. Leggen zij een dergelijke cursus met goed gevolg af, dan wordt die borgsom teruggestort. Uitgeprocedeerde asielzoekers moeten ook daadwerkelijk worden uitgezet.

BUITENLANDS BELEID

Naar federaal Europa, met grondwet, gekozen voorzitter Commissie, sterker parlement. Aanstelling Hoge Commissaris voor Minderheden en Inheemse Volkeren bij VN. Internationaal arrestatieteam bij permanent Internationaal Strafhof in oprichting. Besnijdenis van in Nederland wonende meisjes en vrouwen in het buitenland wordt hier strafbaar.

LANDBOUW & MILIEU

Er moet een verbod komen op gasboringen en militaire oefeningen in natuurgebieden zoals de Waddenzee en de Biesbosch. Ook wil de partij dat er eind komt aan Europese landbouwsubsidies. Er moet een verplichting komen om op zinvolle plaatsen van openbare gebouwen en geluidswallen zonnepanelen aan te brengen. De toekomst van grootschalige energieopwekking moet komen van windparken op zee.

WONEN

Meer en gevarieerder woningaanbod. Minder regels om sneller nieuwe huizen te kunnen bouwen. Alleen herziening hypotheekaftrek in kader totale belastinghervorming. Meer zeggenschap huurders over beheer en onderhoud.

MOBILITEIT

Files niet op te lossen door meer asfalt. Gebruik van de auto belasten. Beter openbaar vervoer, hogere frequentie treinverkeer. Verzelfstandiging NS terugdraaien. Experimenten met gratis openbaar vervoer.

ZORG

Een nieuw zorgstelsel moet de positie van de patiënt versterken. In de verplichte verzekering zitten alle vormen van ,,gepaste'' zorg . De overheid staat borg voor de toegankelijkheid, de betaalbaarheid en de kwaliteit van de zorg. Niet langer de overheid maar de concurrerende verzekeraars hebben de regie. De vraag van de consument staat centraal. Meer geld voor preventie.

OVERHEIDSFINANCIËN

In totaal voor 6,5 miljard bezuinigen, waarvan 2,5 miljard voor verbetering saldo, de rest investeren. Forse impuls kenniseconomie (2,5 miljard), onder meer door afschaffen lesgeld, betere arbeidsvoorwaarden personeel en extra geld voor hoger onderwijs. Geen lastenverlichting, wel verschuiving ter grootte van 3,3 miljard. Verhogen lasten op milieu (ecotax grootverbruikers), verlagen lasten op arbeid (inkomensafhankelijke arbeidskorting).

WERK & INKOMEN

Werkgevers moeten sterker financieel geprikkeld worden om hun personeel uit de WAO te houden, maar de Pemba-boete moet worden afgeschaft. Als het aantal WAO'ers niet daalt, worden bedrijven verplicht een vast quotum WAO'ers in dienst te nemen. Voor de arbeidsmarkt moet er een verbod op leeftijdsdiscriminatie komen. Er moeten meer mogelijkheden komen om tijdelijk met behoud van uitkering een eigen bedrijf beginnen.

ONDERWIJS

Er moet een einde komen aan de schaalvergroting in het onderwijs, onder meer door kleine scholen extra te belonen. Meer medezeggenschap van leerlingen en studenten. Het beroepsonderwijs moet minder theoretisch en meer op de praktijk gericht zijn. Studenten kunnen studiepunten verdienen met vrijwilligerswerk. Geen bezuinigingen in het hoger onderwijs en geen hoger collegegeld.

VEILIGHEID

Probleemjongeren moeten in de gelegenheid worden gesteld op internaten hun opleiding af te maken. Het Centraal Justitieel Incassobureau moet slachtoffers van criminaliteit helpen bij het innen van gevorderde schadevergoedingen. Buurtbewoners krijgen een eigen budget om in samenspraak met politie en middenstand wijkveiligheidsplannen te maken. Softdrugs moeten uit het wetboek van strafrecht worden gehaald.