Bienvenue au Canada

Door Nederlandse politieke partijen, met name VVD en LPF, wordt tijdens de verkiezingscampagne regelmatig verwezen naar de asiel- en immigratieprocedures van Australië, Canada en Denemarken. Deze landen zouden strenger zijn voor asielzoekers, eisen stellen aan economische vluchtelingen en bij gezinshereniging, en zo de instroom van nieuwkomers weten beperken. Hoe komen immigranten en asielzoekers deze landen binnen?

Iedereen is welkom in Canada. Geen papieren? Geen nood, Canada stuurt geen asielzoekers terug. Iedereen die asiel aanvraagt - met uitzondering van diegenen die verdacht worden van terrorisme - heeft recht op een hoorzitting, een advocaat, onderdak, medische verzorging en een uitkering. Asielzoekers worden niet opgesloten, en in de 18 maanden die de aanvraagprocedure duurt, is er tijd genoeg om ongemerkt te verdwijnen.

Voor immigranten zijn de regels iets strenger. Canada, dat jaarlijks 300 duizend immigranten toe wil laten (1 procent van de bevolking), kent een puntensysteem waarbij hooggeschoolden en kapitaalkrachtigen een grotere kans hebben om te worden toegelaten dan laaggeschoolden. De aanvraagprocedure duurt gemiddeld twee jaar. Het is niet verplicht Engels of Frans te leren voor aankomst, maar wel, zo meldt de website van het Ministerie van Burgerschap en Immigratie ,,erg nuttig''. Omdat Ottawa verwacht dat er de komende vijf jaar een tekort van een miljoen geschoolde arbeiders dreigt, zijn de regels onlangs versoepeld. Immigranten die niet volledig aan de Canadese eisen voldoen krijgen tijdelijke vergunningen als zij zich vijf jaar lang vestigen in een afgelegen gebied.

Onder druk van de Verenigde Staten scherpt Canada zijn vluchtelingen- en immigratiebeleid binnenkort wel iets aan. Volgens Amerika is het lakse beleid van de noorderburen de zwakste schakel bij pogingen ongewenste vreemdelingen buiten het Noord-Amerikaanse continent te houden. Sinds 11 september vorig jaar wordt het land met zijn lange, open grens afgeschilderd als een safe haven voor terroristen die het gemunt hebben op de VS.

Onder het nieuwe smart border-akkoord, zal Canada onder meer alle bezoekers uit landen die de VS in verband brengen met terrorisme fotograferen en van hen de vingerafdrukken afnemen. Het gaat om bezoekers uit Iran, Irak, Libië, Syrië en Soedan. Ook zullen Ottawa en Washington de grenscontroles integreren, en worden visumeisen op één lijn gebracht. Het zal bovendien onmogelijk worden om in het ene land asiel aan te vragen na in het andere te zijn afgewezen.

Canada wil echter de aantallen asielzoekers en immigranten niet terugdringen. ,,Amerika is onze vriend, niet onze baas'', aldus minister van Immigratie Denis Coderre. ,,We moeten een balans zoeken tussen waakzaamheid en openheid. Ik denk niet dat iedereen die Canada binnenkomt, een mogelijke terrorist is.''

Uit cijfers van het ministerie van Burgerschap en Immigratie over 2001 blijkt overigens dat van de 44.713 vluchtelingen die Canada binnenkwamen, er 13.493 via de VS aankwamen. Voor iedere tien asielzoekers, zochten zes eerst heil in de VS maar kwamen daar niet door de strenge asielprocedure. De afgelopen week nam de stroom uit de VS schrikbarend toe omdat de Amerikanen buitenlanders sinds kort verplichten zich te registreren. Vorige week probeerden 250 Pakistani, zonder Amerikaanse verblijfsvergunning, alleen al bij Lacolle (Quebec) de grens over te komen. Nieuwkomers (vluchtelingen en immigranten) komen verder met name uit China, India, Pakistan, de Filippijnen, Iran, Roemenië, Sri Lanka en Groot-Brittannië.