Ootmoed loont

Ik weet niet wat ze zegt, maar ze doet het goed, sprak een Amerikaanse campagnedeskundige die de jeugdige lijsttrekker van Leefbaar Nederland in deze dagen begeleidt. De uitspraak van deze kenner is kenmerkend genoeg voor de lopende campagne om te worden ingelijst. Wat was ook alweer een voorname reden voor veel ondervraagden om PvdA-voorman Bos als winnaar aan te wijzen van het tweede grote lijsttrekkersdebat voor 2Vandaag, eergisteren? Dat was zijn correcte gedrag en zijn beleefde uitstraling. Voor de oudere kiezer: die jongen van de buren die doorgeleerd heeft en die het ver heeft gebracht maar toch vriendelijk is gebleven. Voor de jongere kiezer: hij is al boven de dertig maar hij lacht vaak en is in die schipperstrui toch wel een toffe vent.

Fatsoen moet je doen als iets kennelijk niet aan Bos voorbijgegaan is dan is het dit motto van CDA-lijsttrekker Balkenende. Bos leidt een partij die de afgelopen decennia vaak hoger stond in het klassement der zelfbewusten dan in dat van de vriendelijke bescheidenheid. Haar veranderde profiel legt de PvdA geen windeieren blijkens haar 38 zetels (+15), gisteren in de peilingen. Bos zal zijn lucratieve ootmoedigheid daarom nog wel even volhouden. Wat zei hij in antwoord op vragen aangaande de hoofdgroep Wie Gaat met Wie en Wie Wordt Wat? ,,Wij zijn 15 mei vorig jaar uit de regering geschopt, over een premierschap of over regeren denk ik nog niet.'' Honni soit qui mal y pense.

Met de duidelijkheid in de campagne is het matig gesteld. De PvdA spreekt zich nog niet uit over coalitievoorkeuren maar wil afwachten, zegt Bos, hoeveel kiezers haar hun vertrouwen (terug)geven.

D66 mag zelden op de tv komen en heeft dus moeite om de kiezers te bereiken. En voorzover dat soms wél lukt, is het om te vertellen dat de Democraten dit keer desnoods best CDA en VVD aan een meerderheid willen helpen. Het CDA had al ongewoon vroeg ongewone duidelijkheid geboden door zich voor voortgezette samenwerking met de VVD uit te spreken, maar voelt zich in het licht van de opiniecijfers daarover nu ongemakkelijk. Wachten dus op 22 januari, wat past bij de beweeglijkheid van de kiezers en bij het Nederlandse kiesstelsel. Wat dat betreft is het ook logisch dat je uit de VVD weinig meer hoort over Zalm als kandidaat-premier.

    • J.M. Bik