Nederland normaal

Het gaat goed met de Nederlandse bioscoop en het gaat goed met de Nederlandse film. Vorig jaar gingen er weer meer mensen naar de bioscoop en die mensen zagen vaker een Nederlandse film. Het marktaandeel van de Hollandse waar steeg naar iets meer dan tien procent. In andere landen is het gewoon dat mensen vaker dan een keer per jaar naar de bioscoop gaan en ook dat die mensen naar een film uit hun eigen land gaan. Nederland wordt dus normaler. De afgelopen tien jaar ging het alleen in 1992, het jaar van Flodder in Amerika, beter. Er zijn daarna ook jaren geweest dat het Nederlandse aandeel minder dan 1 procent was.

Zouden de nieuwe cijfers ook betekenen dat Nederlandse films beter zijn geworden? Misschien is de Nederlandse film eindelijk verlost van zijn stigma. Er zijn tijden geweest dat een Nederlandse film automatisch een slechte film was, met slecht geluid en zompige seks. Maar een goed bezochte film is nog geen goede film. Schieten we er iets mee op als Nederlanders naar slechte Nederlandse films gaan in plaats van naar slechte Amerikaanse? Is het zelfs winst als Nederlanders naar een slechte Nederlandse film gaan in plaats van naar een goede Amerikaanse? In de top tien van beste bezochte films van 2002 staat met 454.000 bezoekers op de negende plaats Volle Maan, een Nederlandse film die beroerder is dan Harry Potter, Lord of the Rings, Ocean's Eleven en de andere Amerikaanse films die de rest van de lijst vullen. Nederlanders hebben in Amerikaanse films misschien een betere smaak dan in Nederlandse.

Deze top tien verdwaast. Waarom moeten Nederlanders eigenlijk naar Nederlandse films? Voor de werkgelegenheid? Voor de trots? Is Nederlandse film een soort Nederlands voetbal? Moeten we winnen? Van wie dan? Een Afrikaan schiet te hulp. ,,Het is belangrijk voor mensen om beelden van zichzelf te zien'', zegt de Tsjaadse regisseur Mahamet Saleh Saloun. Zo eenvoudig is het. ,,We leven in een door de media beheerste wereld, als je daarin onzichtbaar bent, dan besta je niet, dan ben je dood.'' Zelfs een film als Volle Maan is in deze optiek een goede film. Maar op de toptien van best bezochte Nederlandse films staan dit jaar gelukkig ook een paar films die deze optiek niet nodig hebben, zoals Minoes (tweede plaats, met 435.000 bezoekers) en Zus & Zo (tiende plaats, met 38.000 bezoekers). Van Zus & Zo wordt zelfs een Amerikaanse remake gemaakt.

Burny Bos, producent van twee van de films in de Nederlandse top tien, wijt in het Algemeen Dagblad de toename van het Nederlands aandeel niet alleen aan de toenemende kwaliteit van de Nederlandse film, maar ook aan de betere marketing. Deze `Amerikaanse aanpak' heeft er vast aan bijgedragen dat de Nederlandse film van zijn stigma is verlost. En voor de liefhebbers van een film als Volle Maan moet ook de televisie van belang zijn geweest. Nederland is er weer aan gewend geraakt zichzelf te zien.

    • Bianca Stigter