Mag het een nulletje meer zijn?

Echte mannen, veel nullen.

Frits Bom beheerste het volgens Van Kooten en De Bie als geen ander. Via grote getallen je gelijk halen. In een persiflage liet het duo elke rekensom van de voormalige ombudsman voorafgaan door de zin: als we dit nu eens voor het gemak met een miljoen vermenigvuldigen.

De truc is nog altijd actueel. De Amerikaanse president Bush lanceert ambitieuze plannen om de economie weer op gang te krijgen. Kosten: 674.000.000.000 dollar. De Democraten blijken voor de gezondheid van de economie maar 126 miljard dollar over te hebben.

Zulke sommen zijn nauwelijks tot een te bevatten – niet magische – omvang te reduceren. Laat staan dat iemand zich afvraagt hoe de rekensom is gemaakt, want gemakkelijk is die niet. Diverse belastingverlichtingen (kosten voor de overheid) kunnen via bestedingen weer tot extra inkomsten leiden. De bijna 700 miljard van Bush is wel over een termijn van tien jaar berekend. Vermoedelijk zullen weinigen de juistheid van de optelsom in 2013 nakijken, laat staan kunnen controleren.

Bij de daadwerkelijke effecten op de Amerikaanse economie spelen heel wat minder nullen een rol. En die zitten voor het grootste deel achter de komma. De veelbesproken afschaffing van de dividendbelasting zou bijvoorbeeld voor slechts 0,01 procent extra groei zorgen.

Ook in Brussel zijn nullen populair. Europees Commissaris Bolkestein onthulde deze week dat de totstandkoming van de interne markt, dus sinds 1992, 877.000.000.000 euro heeft opgeleverd. Veel is goedkoper geworden voor de Europese burger. Zo halveerden de tarieven voor het nationale telefoonverkeer. Alleen dankzij de interne markt? Of zouden de rarieven met de komst van internet en mobiele telefonie sowieso zijn verlaagd?

In Nederland wordt met name aan de vooravond van de verkiezingen met nullen gesmeten, ook al zullen we het niveau van Bush en Bolkestein nooit halen. Op polderniveau is de LPF de absolute winnaar. Die wil de komende vier jaar 19 miljard euro extra bezuinigen. Precies tweemaal zoveel als de VVD die tot vorige week de grootste optelsom had gefabriceerd. Pas in 2007 kan de rekening worden opgemaakt, maar niemand zal de omvang van de echt gerealiseerde bezuinigingen ooit kunnen traceren. De economie is geen overzichtelijk laboratorium.

In 2007 viert Frits Bom zijn eerste lustrum met zijn reisbureau. In Brussel zijn ze tegen die tijd bezig met een nieuwe rekensom die 877 miljard euro tot kleingeld reduceert.

    • Erik van der Walle