Hervorming Frans pensioen afgewezen

De 280.000 werknemers van de energiebedrijven Electricité de France (EDF) en Gaz de France (GDF) hebben gisteren een plan tot hervorming van het pensioenstelsel verworpen. Bij een hoge opkomst van meer dan zeventig procent bij de door de vakbonden georganiseerde stemming wees bijna zestig procent van de stemmers de plannen van de hand. Het resultaat van de stemming wordt beschouwd als een ernstige waarschuwing aan het adres van de regering en van president Chirac die hervormingen van het pensioenstelsel willen doorvoeren.

Het Franse pensioenstelsel, op `omslag'-basis, dreigt door de vergrijzing onbetaalbaar te worden. Het systeem is gebaseerd op `solidariteit tussen de generaties', zoals president Chirac onlangs vaststelde. De werkenden betalen het pensioen van de gepensioneerden, maar door de aanstaande pensionering van de na-oorlogse `babyboom'-generatie wordt dit systeem onbetaalbaar.

In de meeste andere EU-landen zijn de pensioenfondsen `gekapitaliseerd' en worden de pensioenen betaald uit beleggingswinsten of is er een mengvorm. Ook is er in Frankrijk verschil tussen het pensioensysteem van de ambtenaren en dat van het bedrijfsleven. Ambtenaren kunnen tweeënhalf jaar eerder ophouden met werken. Het voornemen om het pensioenstelsel te hervormen riep in 1997 zo'n massaal verzet op, dat premier Alain Juppé het veld moest ruimen. De na hem komende socialist Lionel Jospin liet het dossier onbehandeld. President Chirac heeft in zijn nieuwjaarstoespraak meegedeeld dat de hervorming dit voorjaar gaat plaatshebben. Hij sprak overigens van minimale wijzigingen, zoals de invoering van het recht om langer door te werken indien de werknemer dat zelf wenst. Het omslagstelsel moet volgens de president gehandhaafd blijven.

De stemming bij EDF en GDF is door minister François Fillon, verantwoordelijk voor de hervorming, zelf aangewezen als testcase. De stemming werd georganiseerd door vier vakbonden, die een principe-akkoord overeengekomen waren. CGT, de grootste vakbond was voorstander van het akkoord, maar ziet nu af van ondertekening. De algemene indruk is dat de werknemers zich door `angst' hebben laten leiden, en de hervormingen in het licht hebben gezien van de voorgenomen en door Europese regels afgedwongen privatisering van de energiebedrijven.