EU wil doorbraak goedkope pillen

De Europese Unie wil met een compromisvoorstel de impasse bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) doorbreken over de toegang tot goedkope medicijnen voor besmettelijke ziekten als aids, tuberculose en malaria in ontwikkelingslanden. Onderhandelingen in de WTO liepen eind december vast, omdat de Verenigde Staten vreest dat ontwikkelingslanden ook goedkope kopieën van medicijnen zullen gebruiken voor niet-besmettelijke ziekten als diabetes of astma. Dat zou schadelijk zijn voor de Amerikaanse farmaceutische industrie, die haar medicijnen beschermd weet door langlopende patenten. Door het patent zijn zulke medicijnen veel te duur voor ontwikkelingslanden.

Volgens het voorstel van Eurocommissaris Pascal Lamy (Handel) moet de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) als arbiter optreden als er onenigheid ontstaat over de vraag welke ziekten in aanmerking komen. Eind 2001 kwamen de 144 lidstaten van de WTO bij de start van een nieuwe wereldhandelsronde in Doha overeen dat ontwikkelingslanden te helpen met goedkope medicijnen tegen besmettelijke ziekten. ,,Het erbij betrekken van de WHO met zijn expertise op het gebied van de openbare gezondheidszorg verschaft een instrument om te waarborgen dat de verklaring van Doha in goed vertrouwen kan worden toegepast'', aldus Lamy.

De VS kwam onlangs met een eigen lijst van besmettelijke ziekten, waarvoor ontwikkelingslanden goedkope medicijnen kunnen krijgen. Lamy erkende gisteren dat het een ,,lange'' lijst is, waarop naast aids, malaria en tuberculose onder meer ook typhus, ebola en dengue staan. Maar volgens hem is er geen rechtszekerheid als er geen multilateraal akkoord in WTO-verband is. Ontwikkelingslanden vinden de Amerikaanse lijst te weinig flexibel. Zij willen een meer algemene formulering waarbij naar ,,openbare gezondheidsproblemen'' wordt verwezen. De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Zoellick noemde het Europese compromisvoorstel ,,constructief''. Na de VS en Zwiterserland zegt nu ook de EU toe er in afwachting van een akkoord van af te zien landen bij de WTO aan te klagen die goedkope ('generieke') medicijnen naar ontwikkelingslanden exporteren. Op 11 februari praat de WTO verder.