`Erasmusprijs climax van 25 jaar werk'

Alan Davidson, culinair auteur en uitgever, heeft de Erasmusprijs 2003 gewonnen. Eindelijk erkenning voor een gebied dat in de wetenschap tot nu toe op eigen merites te weinig aandacht kreeg, zegt hij. ,,De prijs is een geweldige aanmoediging voor voedselhistorici en culinaire schrijvers.''

Of ze hem in zijn keuken konden filmen, had de producent gevraagd die laatst een tv-portret van hem wilde maken. ,,Film mij maar tussen de boeken'', antwoordde Alan Davidson, de Britse schrijver en uitgever van boeken en tijdschriften over voedsel en de geschiedenis ervan. Davidson, aan wie vandaag de Erasmusprijs 2003 is toegekend voor zijn ,,bijdrage aan de cultuur en de geschiedenis van het voedsel'', kán wel koken en lardeert zijn boeken met recepten, maar hij wil niet ,,de zoveelste schrijvende kok of kokende schrijver'' zijn, zegt hij.

In Chelsea, de Londense wijk waar hij woont, zijn tv-koks als Jamie Oliver en Nigella Lawson in elk huishouden vermoedelijk bekender dan Davidson (78). Maar wie wil weten of de Romeinen al raketsla aten, waar de inktvis uit hetzelfde recept leeft en waarom Engelse puddings in Ethiopië populair zijn, moet bij hem zijn. Davidsons Oxford Companion to Food, een turf van 900 pagina's over hoe de wereld at en eet, geldt als standaardwerk. Evenals zijn boeken over visgerechten die biologie combineren met geschiedenis en sociologie. Zijn jongste boek, dat sinds november in Amerikaanse en Britse winkels ligt, is een bundeling van artikelen uit het tijdschrift Petits Propos Culinaires, dat hij twintig jaar geleden oprichtte, met een uitgeverij voor voedselboeken.

Davidson is ,,completely thrilled'' door de Erasmusprijs, zegt hij, met een verwijzing naar eerdere illustere winnaars van de in 1958 ingestelde cultuurprijs, van Isaiah Berlin en Charlie Chaplin tot balletdiva Ninette de Valois. ,,Het is de climax van vijfentwintig jaar werk en dat het een Nederlandse prijs is, is extra bijzonder. Niet alleen omdat Frankrijk en mijn land geen vergelijkbare prijs hebben, maar ook omdat Nederland een gouden periode in mijn huwelijk betekent.'' Davidson was als diplomaat in de jaren vijftig drie jaar in Den Haag gestationeerd, waar een van zijn dochters werd geboren. Nog steeds maakt hij pelgrimages naar het visrestaurant van de Weduwe J. van der Toorn in Scheveningen.

De prijs is ,,een geweldige aanmoediging voor voedselhistorici en culinaire schrijvers in het algemeen'', zegt hij. ,,Hun onderwerp kwam tot nu vooral aan bod binnen gevestigde vakgebieden zoals economie, biologie, antropologie of voedingsleer, maar niet als zelfstandig studieterrein met eigen merites.'' Een kentering begint zich overigens af te tekenen, met universitaire vakgroepen in de VS en Oxford, waar hij zelf ooit klassieke talen studeerde en sinds 1981 jaarlijks een historisch-culinair congres organiseert met de filosoof Theodore Zeldin. De jury van de Erasmusprijs erkent die verdienste. Hoewel hij niet per se voor academici schrijft, heeft Davidsons werk het onderwerp ,,op het academische menu'' gezet, aldus de jury. ,,Misschien komt er nog wel eens een leerstoel voedselgeschiedenis'', zegt Davidson zelf.

Dankzij de diplomatieke dienst brak hij door. Tijdens een plaatsing in Tunis vroeg zijn vrouw hem een boek te zoeken over vissen, omdat ze op de markt geen wijs kon uit de lokale dialectnamen. Dat was er niet en daarom schreef hij het zelf, met een Italiaanse hoogleraar vissenkunde die toevallig op bezoek was, en gaf het uit in eigen beheer. Dat werd ontdekt door Elizabeth David – ,,de schrijfster die Britten van hun afkeer van continentaal eten afhielp'', zegt Davidson – en doorgesluisd naar Penguin, waar het uitgroeide tot het huidige standaardwerk Mediterranean Seafood. Davidson herhaalde die formule als ambassadeur in Laos voor de viskeuken van Zuidoost-Azië en schreef, toen hij de dienst had verlaten, ook North-Atlantic Seafood, dat pas in Nederlandse vertaling is verschenen.

Het prijzengeld à 150.000 euro is vrij te besteden, maar hij weet al dat hij een deel zal besteden aan een paar ,,comfortabele reizen''. ,,Om nog meer research te doen'', zegt Davidson.

    • Hans Steketee