Het nieuws van 9 januari 2003

Voorkeur Theater

De Aankondiging

Het Friese mimegezelschap Suver Nuver brengt een brutale en briljante mengeling van het levensverhaal van Jezus en Lars Noréns toneelstuk Nacht, moeder van de dag. Regisseur en tekstschrijver Moniek Merkx grijpt dit stuk over vader- en moederschap, alcoholisme en verlangen naar martelaarschap aan om de drie leden, Peer van den Berg, Dette Glashouwer en Henk Zwart, tot ongekende acteerprestaties te leiden. Net zoals in Nacht, moeder van de dag beheert de drankzuchtige Vader een aftands feestzaaltje. Overal verbergt hij zijn heupflesjes wodka. De Zoon is verstrikt in bizarre, erotische fantasieën. Hij is een meisje in een jongenslichaam, hij droomt ervan de Heiland te zijn, verlosser van de mensheid. Maar de ironie is dat hij zelfs zijn ouders niet de verzoening kan bieden, die hij zou willen.

Uiteindelijk steekt vader moeder doodt. De zoon begraaft haar onder de aardappelen. Zelf neemt hij zijn geliefde rol aan: die van martelaar aan het kruis, compleet met doornenkroon en bloeddruppels over zijn lichaam.

Opnieuw, na Vlees en bloed, toont Suver Nuver aan dat haar formule van koele hilariteit en ijzige komedie nog steeds schitterend werkt.

Al die verwijzingen, naar Jesus Christ Superstar, De Aardappeleters door Van Gogh, de Bijbel en Norén swingen als altijd. Tekst speelt een grote rol, en het Friese accent is geen probleem. Integendeel. Die maakt het nog mooier.

11 jan Gouda, Schouwburg. 17, 18 jan Leeuwarden, Harmonie; 24, 25 jan Amersfoort, De Lieve Vrouw.

Voorkeur Beeldende Kunst

Mondriaan

Over het leven van Mondriaan (1872-1944) was lange tijd weinig bekend, en over zijn werk eveneens. Hier is in de afgelopen twintig jaar verandering in gekomen. Vooral dankzij de arbeid van de kunsthistorici Joop Joosten en (de inmiddels overleden) Robert Welsh, die in 1998 de omvangrijke catalogue raisonné van het oeuvre van Mondriaan publiceerden. Sindsdien heeft Joosten zijn onderzoek onverdroten voortgezet. Stukje bij beetje is Joosten gaten in de Mondriaanpuzzel aan het opvullen, zo blijkt uit het mooie boek dat is verschenen bij de tentoonstelling Mondriaan: op weg naar abstractie. De expositie was eerder te zien in Musée d'Orsay in Parijs en in het Kimbell Art Museum in Texas, en is nu in het Haags Gemeentemuseum. De tentoonstelling, waar 110 schilderijen uit de periode 1892-1914, afkomstig uit collecties in binnen- en buitenland, zijn bijeengebracht, laat zien hoe Mondriaan stap voor stap zijn ideeën over de kunst als uitdrukking van, in zijn woorden, `het waarlijk collectieve en universele', ontwikkelde. Wij weten wat er na zou komen, maar hij wist dat natuurlijk niet; en de snelheid en intensiteit waarmee hij zich ontwikkelde, via symbolisme, fauvisme, pointillisme, kubisme, is verbluffend. Af en toe ontstonden er wangedrochten, en faalde hij in de visuele verwerkelijking van wat hem voor ogen stond, zoals bij het grote Duinlandschap uit 1911 in roze en blauw, of het Evolutie-triptiek, of sommige vormeloze kubistische composities. Maar al deze experimenten waren noodzakelijk, en daarom toch belangrijk als deel van zijn werk.

Mondriaan: op weg naar abstractie t/m 20 april in het Haags Gemeentemuseum, Stadhouderslaan 41, Den Haag. Di t/m zo 11-17u.