Turkije bekijkt claim op N-Irak

Turkije onderzoekt of het aanspraken kan maken op delen van Noord-Irak. Dat heeft de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Yakis, gezegd tegen het dagblad Hürriyet.

De opmerkingen van Yakis zijn een nieuwe waarschuwing aan de Iraakse Koerden die Noord-Irak domineren dat zij hun territoriale ambities moeten vergeten.

Volgens de minister worden de verdragen die na de ondergang van het Ottomaanse Rijk werden gesloten bestudeerd om na te gaan of Turkije claims op Noord-Irak juridisch kan onderbouwen. Turkije kon aanspraken na de Eerste Wereldoorlog, toen het Ottomaanse Rijk werd opgedeeld, niet doordrukken omdat koloniale machten als het Verenigd Koninkrijk destijds de kaart van het Midden-Oosten opnieuw tekenden zonder al te veel acht te slaan op eisen van Ankara. Mocht Turkije claims kunnen onderbouwen, aldus Yakis, dan zal Turkije die aanspraken overbrengen ,,bij onze bondgenoten in de oorlog tegen Irak en bij de internationale gemeenschap''.

De opmerkingen van Yakis markeren een nieuwe fase in het diplomatieke steekspel rond Noord-Irak, dat al enige tijd wordt gevoerd. Alle politieke hoofdrolspelers onderstrepen op gezette tijden dat Irak ook na de val van Saddam een territoriale eenheid blijft. Maar Turkije vreest dat vooral de Koerden in Noord-Irak alleen maar lippendienst bewijzen aan die eenheid van Irak en dat ze in feite een onafhankelijke staat willen.

Een voorstel van de Koerden voor een federale toekomst van Irak veroorzaakte enige maanden geleden grote opschudding in Turkije. In het voorstel eigenden de Koerden zich namelijk olierijke gebieden toe, zoals Kirkuk, die nu buiten hun autonome gebied vallen. Als de Iraakse Koerden olie krijgen, zo is de angst in Ankara, zullen ze hoe dan ook onafhankelijk willen worden. Hun staat, aldus Ankara, zou dan als een magneet gaan werken op de in Turkije levende Koerden, die vaak in uiterst behoeftige omstandigheden leven, wat zou leiden tot destabilisering van Turkije.

Tot overmaat van ramp publiceerde een Turkse krant onlangs een kaart die zij had gevonden op de website van de Iraakse Koerdische Democratische Partij (KDP). [Vervolg TURKIJE: pagina 5]

TURKIJE

Plan voor bezetting

[Vervolg van pagina 1] Op die kaart op de KDP-website (www.kdp.pp.se) waren Turkse gebieden waar veel Koerden wonen ingelijfd bij een nieuw onafhankelijk Koerdistan.

Al enige maanden wordt er in de Turkse pers driftig gespeculeerd dat het Turkse leger plannen heeft klaarliggen om – als de situatie in Noord-Irak uit de hand loopt – het gebied te bezetten. Turkse kranten meldden gisteren dat de Turkse militaire aanwezigheid in het gebied tot 12.000 man is versterkt. Veel Koerden in Noord-Irak zijn zich zeer bewust van het gevaar van een Turkse bezetting. Zij vrezen ook de Turkmenen, Irakezen die etnisch verwant zijn aan Turken. Het radicale Turkmeense Front wordt door veel Koerden beschouwd als een vijfde kolonne van de Turkije in Noord-Irak.

Een aantal Arabische landen heeft inmiddels zeer boos gereageerd op de uitspraken van Yakis. Volgens een Arabische ambassadeur in Ankara speelt Turkije ,,gevaarlijk spel''. De Verenigde Staten, die toch een hoofdrol zullen spelen bij het bepalen van de grenzen van een nieuw Irak, hebben officieel niet gereageerd.