Politici negeren EU

Het verwijt dat over de uitbreiding van de Europese Unie en de invoering van de euro door de politiek te weinig is gediscussieerd, is terecht. Dat komt vooral omdat de nationale agenda wordt overschat. Er wordt nonchalant met Europa omgegaan. In de lopende campagne blijkt opnieuw dat Europa het ondergeschoven kindje is van de vaderlandse politiek.

Europa moet een veel centralere plaats krijgen. Bij kernthema's als veiligheid, integratie en vertrouwen in de politiek biedt Europese samenwerking het beste uitzicht op duurzame oplossingen. Het gebrek aan aandacht is een ontkenning van ontwikkelingen die grote gevolgen hebben voor Nederland.

Partijen moeten aangeven wat zij binnen de EU op de agenda willen zetten. Gaat het Europa van morgen ook over migratie, asiel en mensenhandel, of blijft dat een zaak van nationale regeringen? En Irak? Vijf dagen na de verkiezingen van 22 januari rapporteren de wapeninspecteurs in Irak aan de VN, maar in de Nederlandse verkiezingsstrijd lijkt een gezamenlijk Europees standpunt over een mogelijke oorlog van geen belang te zijn.

Dit jaar worden belangrijke knopen doorgehakt over de toekomst van de Europese Unie. Hoe denken de lijstrekkers dat het Europees bestuur effectiever, transparanter en democratischer gemaakt kan worden? Willen we meer Europa of minder? Of misschien minder Den Haag, door de positie van de regio's binnen de EU te versterken. En de kiezer stelt er vast prijs op te weten of belangrijke besluiten over de inrichting van de EU rechtstreeks aan hem worden voorgelegd.

Nederland heeft in 2002 een behoorlijke deuk opgelopen door zijn weigerachtige opstelling ten aanzien van de uitbreiding van de EU. Dit is ernstig, als we bedenken dat Europese samenwerking steeds belangrijker wordt voor het realiseren van nationale doelstellingen. Een degelijke pensioenvoorziening, een betrouwbare munt, veilige grenzen, of kansen voor werkgevers en werknemers zijn allemaal zaken die op het Europese bord liggen. Daarover moeten vooraf Nederlandse standpunten worden ingenomen: welke kant mogen de compromissen opgaan, met wie willen we coalities sluiten. Te vaak wordt achteraf gezegd dat iets de schuld van `Brussel' is, zonder dat erbij wordt verteld dat 15 nationale ministers met een besluit hebben ingestemd.

In 2004 is Nederland zes maanden voorzitter van de Europese Unie. Een zware klus, temeer omdat in die periode ook de uitbreiding van de EU met tien lidstaten zal worden voltooid. Ook met het oog op die verantwoordelijkheid is het zaak dat Nederlandse politici investeren in verbetering het Europese profiel van ons land.

Max van den Berg en Jan Marinus Wiersma zijn lid van de socialistische fractie van het Europese Parlement.

    • Max van den Berg
    • Jan Marinus Wiersma