Plan Bush: `nuttige duw voor de economie'

`Een moedige stap in de goede richting' noemde een conservatieve denktank het gisteren gepresenteerde miljardenplan van president Bush. Maar de Democraten zijn fel tegen en spreken over `heropening van de klassenstrijd'.

De Amerikaanse president George W. Bush presenteerde gisteren voor de zakenwereld van Chicago een aantal maatregelen die over tien jaar 674 miljard dollar gaan kosten. Volgens het Witte Huis zullen er 2,1 miljoen banen uit voortvloeien. Over de belastingplannen is een hevig gevecht losgebarsten tussen de Republikeinen en de Democraten. Niet alleen over de gevolgen maar ook over de feiten bestaat weinig overeenstemming.

De brede middenklasse van de Amerikaanse bevolking zal volgens Bush al dit jaar meer geld kunnen besteden doordat oude en nieuwe belastingverlagingen versneld worden doorgevoerd. De Democraten geloven er niets van. Zij ontkennen het stimulerend effect en bestrijden de omvang en richting van de beloofde voordelen. Maandag zetten zij zich in rustige termen af tegen de bevoordeling van de hoge en hoogste inkomens in de toen nog niet in detail bekende plannen. De Republikeinen verweten de Democraten dat zij met hun kritiek de klassenstrijd van stal wilden haalden.

Nadat de president zijn ideeën had ontvouwd nam de toonhoogte toe. De voormalige Democratische gouverneur van New York, Mario Cuomo, zei in Washington: ,,De klassenstrijd? Hij heropent de klassenstrijd. Hij heeft in feite gezegd: wij geven al het geld aan de rijken.''

De aangesproken persoon was de president, die zich zeker niet in die termen had uitgelaten. Integendeel, zijn medewerkers kwamen met nieuwe cijfers waaruit duidelijk werd dat de hoogste inkomens verreweg de meeste belastingdollars opbrengen en daardoor logischerwijs het meeste baat hebben bij de belastingverlagingen.

Of, zoals Witte Huis woordvoerder Ari Fleischer zei: ,,Deze president gelooft niet in het straffen van mensen omdat zij succesvol zijn. De president meent dat alle Amerikaanse belastingbetalers te zwaar belast zijn, we zitten allemaal in het zelfde schuitje. De president ziet geen heil in het indelen van het Amerikaanse volk (in armen en rijken, red.). Hij gelooft niet in de klassenstrijd. De president wil de economie een nuttige duw in de rug geven.''

Die kijk op de gepresenteerde plannen werd gedeeld door een aantal conservatieve denktanks en organisaties. ,,Een moedige stap in de goede richting'', oordeelde Veronique de Rugy van het Cato Institute. De meeste dicht bij de Republikeinen staande waarnemers waren blij verbaasd dat de president de dividendbelasting niet voor 50 procent wil afschaffen, zoals was voorspeld, maar deze vorm van `dubbele belasting' wegens onrechtvaardigheid direct helemaal wil wegdoen.

Dat laatste argument werd allerminst geaccepteerd door meer vooruitstrevende commentatoren. John Miller, econoom van Wheaton College in Massachusetts zegt: ,,Dubbele belasting is een verschijnsel waarmee alle belastingbetalers te maken hebben. Werknemers betalen inkomstenbelasting én sociale premies over hun loon. En in de winkel betalen zij daarna nog eens btw.'' Wall Street, dat 2 procent steeg toen de plannen begonnen uit te lekken, verloor gisteren licht terrein.

De Democraten wezen er gisteren op dat hun alternatieve plan, dat 126 miljard zou kosten in tien jaar, meer stimulerend effect heeft en nalaat het begrotingstekort verder op te jagen, zoals het plan van de president. Bovendien hamerden zij er op dat alleen de rijken beter werden van het Witte Huis-voorstel.

De president zelf zou in 2001 op zijn inkomen van 711.000 dollar 44.500 dollar aan belasting hebben bespaard onder zijn huidige voorstellen. Vice-president Cheney zou in dat jaar 326.000 dollar hebben bespaard op zijn belastbaar inkomen van 4,3 miljoen.

Terwijl meer dan in het recente verleden over de betaalbaarheid van het oplopende begrotingstekort wordt gesproken, concentreert het duel zich eerst op de te verwachten stimulerende werking. Want niet de groei (rond 3 procent), maar de oplopende werkloosheid (rond 6 procent) baart zorgen.

Volgens Prudential Securities en Economy.com is de totale groeibijdrage die te verwachten is van alle voorgestelde belastingmaatregelen 0.68 procent. Afschaffing van de dividendbelasting heeft daarin een aandeel van 0,01 procent.

    • Marc Chavannes