Je gelooft het niet maar dat geeft niet

Omdat de meeste doeken bezet waren door Harry Potter en The Lord of the Rings heeft men in Nederland langer moeten wachten op de nieuwe James Bond dan elders. Maar nu is hij er dan toch, Die Another Day, de twintigste Bondfilm (als je Casino Royale niet meerekent), waarin Pierce Brosnan in het boek Birds of the West-Indies bladert - het boek waaruit Ian Fleming de naam voor zijn spion leende - en Halle Berry uit de zee komt zoals Ursula Andress dat in Dr. No deed. Die Another Day zit nog voller met verwijzingen naar de veertigjarige geschiedenis van de Bondfilm dan Austin Powers, de populairste spoof van 's werelds langst lopende filmserie.

Brosnan, die Bond voor de vierde keer speelt, heeft in Die Another Day iets wat Frank Sinatra heeft als hij gevoelige liedjes zingt. Je gelooft er niet in, hij meent het niet, maar wat doet het er toe. De goocheltruc blijft werken, ook al heb je 'm door. Brosnan is een soort sexy Tommy Steele. Enig, zoals hij net kan doen alsof het laten trillen van een spiertje onder je linkeroog acteren is. Cynisch is dat niet eens - misschien heeft hij wel gelijk. Jammer dat Brosnan ook alweer vijftig is, en profile is dat al goed te zien; zijn nekvel begint een beetje los te hangen, iets wat bij Sean Connery ook het geval was maar minder hard aankwam.

Die Another Day begint gelukkig met iets nieuws. Bond wordt in Noord-Korea gevangen genomen en veertien maanden gemarteld, hetgeen hem een lange baard en een fotogeniek gevlekt en gescheurd T-shirt oplevert. Uiteindelijk krijgen de Engelsen hem terug, maar M (gelukkig weer gespeeld door Judi Dench) vertrouwt hem niet meer en ontneemt onze held zijn licence to kill. Om aan zijn nieuwe bewakers te ontsnappen, simuleert Bond - nu nog slechts gekleed in een pyjamabroek - een hartaanval. Wat een man!

Wat een vrouw! is ook een gedachte die bij deze Bondfilm op zijn plaats is. Halle Berry speelt in Die Another Day de belangrijkste Bond girl, en we hoeven dit keer niet alleen bewondering te hebben voor haar verschijning, maar ook voor haar moed, kracht, geil-, slim- en onverstoorbaarheid. Regisseur Lee Tamahori noemt Jinx bijna een vrouwelijke James Bond. Nog afgezien van het feit dat Oscarwinnaar Berry deze eigenschappen niet allemaal even overtuigend parodieert, is twee Bonds in een film misschien teveel van het goede. Het leuke van de serie is juist dat ze een beetje boven de geschiedenis staat. Naar een nieuwe Bondfilm kijk je als naar een oude, en dan gelden er nu eenmaal andere maatstaven. Bond is als seksistische, misogyne dinosaurus, zoals M hem een paar films geleden noemde, vertederend. Maar goed, als de Bondfilms helemaal niet moderniseerden, had ik vast de andere kant op geklaagd.

De plot van Die Another Day ben ik weer bijna vergeten, al was het tijdens het kijken wel fijn dat de scriptschrijvers een schijn van actualiteit ophouden. Het gaat onder meer over Noord-Korea en over klonen. De schurken zijn helaas niet zo memorabel en ook Bonds nieuwe speeltjes houden niet over. De onzichtbare auto, in gebruik op de schier eindeloze finale rondom een ijspaleis op IJsland, is zelfs een beetje tuttig. De Nieuw-Zeelandse regisseur Lee Tamahori, nog steeds het bekendst van zijn debuut Once Were Warriors, heeft in een keer eigenlijk twee Bondfilms gemaakt: een verrassende, en een waarin saai op de lauweren wordt gerust.

Die Another Day. Regie: Lee Tamahori. Met: Pierce Brosnan, Halle Berry, Rosamund Pike, Toby Stephens, Rick Yune, John Cleese, Judi Dench. In 112 bioscopen.

    • Bianca Stigter