Ingehaald door de massa

Superbelegger Jaap van Duijn van Robeco rijdt iedere dag naar kantoor om de index te verslaan. Dan is het niet prettig om drie jaar op rij te worden verslagen door beleggers die het gedrag van een Berlijnse aap nabootsen. Beleggingsgedrag dat gebaseerd is op Jacko's bananenkeuze. Het toeval, zeg maar. Of God.

Robeco deed het in 2002 niet alleen slechter dan een aap, maar ook dan het marktgemiddelde waaraan de Rotterdamse beleggingsgroep zijn prestaties spiegelt. Het toeval zat Robeco hier eveneens dwars. Vorig jaar zomer werden Unilever en Koninklijke Olie plotseling uit de toonaangevende Amerikaanse S&P-index gegooid. De koersen van de concerns daalden hierop bovengemiddeld. Van Duijn deed niet mee aan deze indexterreur, bleef trouw aan de vlaggenschepen van de Nederlandse economie en heeft die benadering naar eigen zeggen met een half procentpunt rendement moeten bekopen.

Hoe lang kan Robeco zich nog zo'n eigenzinnigheid veroorloven? In Rotterdam zijn ze intern een discussie gestart hoe de pressie te keren om steeds fantasielozer te beleggen. Want vele pensioenfondsen laten de belegging van hun vermogen aan Van Duijn cum suis over. En wat zeggen zij als de rendementen tegenvallen? Nog meer de beursgraadmeter schaduwen graag.

De lol voor beroepsbeleggers gaat er snel af als een index steeds meer moet worden gekopieerd. Van Duijn riep de Nederlandse pensioenfondsen gisteren op om meer risico te nemen. Precies het tegenovergestelde wat de Pensioen- en Verzekeringskamer beoogt. De toezichthouder wil met onlangs aangescherpte regels de risico's in deze sector juist indammen.

Willen pensioenfondsen zonder weelde nog rendement maken, dan kan dat volgens Van Duijn alleen via ,,sluipwegen''. Door hun gebrek aan buffers mogen ze van de toezichthouder niet te veel risico's nemen. Maar niet alles is uitentreuren door de PVK gedefinieerd. Met hulp van juridisch minimalisme – niet de geest maar de letter van de wet – ziet hij nog mogelijkheden voor kwakkelende pensioenfondsen om toch nog risicovoller te beleggen zonder dat de regels van de toezichthouder worden overtreden. Vooral Amerikaanse topmannen toonden zich tot voor kort meester in het soepel interpreteren van regels. Het zal hem zeker niet aangeraden zijn door zijn voormalige baas, Pieter Korteweg. De voormalig Robeco-topman is nu voorzitter van de Raad van Toezicht bij de PVK.

Wie files wil vermijden, neemt een sluipweg. Dat werkt zolang je de route goed kent en niet iedereen diezelfde weg neemt.

Succesvolle beleggers houden gewoon de hoofdweg aan. Apen dus ook.