Geperverteerde sprookjes van cultheld Jan Kounen

Een heel vuurpeleton op de toeschouwer afsturen, is er een betere manier om als filmmaker aan Publikumsbeschimpfung te doen? Vuile boeventronies staren je aan, prikken hun wrattige vingers tot bijna in je ogen. Maar je bent taai. Ze blijven aanleggen, vuren, schieten, maar krijgen je niet zo snel klein. Wie stand houdt tegen het boerse geweld van Capitaine X, is uit het juiste hout gesneden voor de vier korte films van de in 1964 in Utrecht geboren filmmaker Jan Kounen die nu op dvd zijn verschenen. Eerder werd al zijn speelfilmdebuut Dobermann uit 1997 op dvd uitgebracht.

Kounen is een cultheld. Hij wordt de striptekenaar onder de filmmakers genoemd. Niet eens zozeer om zijn afgeplatte verhaaltjes, waarin desondanks meer mogelijk is dan in de driedimensionale wereld, maar meer om zijn kleurgebruik, zijn voorkeur voor het widescreen formaat, vertekenende perspectieven en desoriënterende camera-instellingen.

Kounens wereld is die van het geperverteerde sprookje, bekeken door het spionnetje in de deur. In een interview zei de als commercial- en videoclipmaker begonnen regisseur eens stellig te geloven in meer dan de drie (of vier) dimensies die onze wereld kent.

Vanuit die optiek is het niet eens zo eigenaardig dat iemand die aan bloed, rook, kogels en gekreun en geschreeuw nooit genoeg lijkt te hebben in zijn films, bezig is met een documentaire over sjamanisme. Hij hoopt deze Other Worlds dit jaar te voltooien.

Tot dan toe moeten we het doen met de vampiristische heksen die in Gisèle Kérozène een straatrace houden op giftig gekleurde bezemstelen (met als inzet een tribale totempaal). Begrijpelijker lijkt dan ook opeens waarom in Vibroboy een Azteekse god zijn fallisch gevormde machinegeweer op een meisje leegschiet.

In Dobermann dient het Franse filmtijdschrift Cahiers du cinéma, icoon van de nouvelle vague, alleen nog maar om je reet mee af te vegen. Kounens boodschap is duidelijk: Publiek ik veracht u. Aan zijn onweerstaanbare visuele talent en flair dankt hij het dat zijn manke Roodkapje in Le dernier chaperon rouge indruk kan maken als iets wat al lang de pubergrap voorbij is.

4 films (Capitaine X, Gisèle Kérozène, Vibroboy en Le dernier chaperon rouge) en Doberman. Regie: Jan Kounen. Met: Dominique Bettenfeld, Emmanuelle Beart, Vincent Cassel, Monica Bellucci. Te koop op dvd (de Filmfreak).

    • Dana Linssen