Christenen even onder elkaar

CDA-lijsttrekker Balkenende kreeg gisteravond harde vragen over de (on-)christelijke koers van zijn partij. Soms vond de premier de kritiek een uiting van gebrek aan naastenliefde.

Even waande gereformeerd Nederland zich gisteravond in Zwolle bij het christelijke lijsttrekkersdebat weer in de goede oude tijden van Abraham Kuyper en Hendrikus Colijn, toen hun geestverwanten de lakens uitdeelden in het land. Betrekkelijk eensgezind namen de gereformeerde premier Balkenende (CDA) (demissionair weliswaar), André Rouvoet (ChristenUnie) en Bas van der Vlies (SGP) de nationale politiek door. Slechts Balkenende zorgde af en toe voor een dissonant door er op te wijzen dat er wel degelijk rekening moest worden gehouden met andere partijen en andere opvattingen.

Ook het publiek in de stampvolle Nieuwe Buitensociëteit was nagenoeg geheel van gereformeerde huize. Katholieken, laat staan allochtonen, waren in geen velden of wegen te bespeuren. Typerend was de collectieve rilling die door de zaal voer, toen gastheer Peter Bergwerf, hoofdredacteur van het Nederlands Dagblad, het pro-Palestijnse optreden van Gretta Duisenberg tijdens een reis naar de bezette gebieden ter sprake bracht. Haar eenzijdige kritiek op Israël getuigde van ,,slechte smaak'', vond Balkenende ,,Ik vind het schandalig'', stelde Rouvoet. Hij voegde er onder luid applaus aan toe dat Gretta's diplomatieke paspoort moest worden ingetrokken, omdat ze daar volgens hem oneigenlijk van gebruik maakte voor privédoeleinden.

Daarop wist Balkenende raad. Na wat telefoontjes in de pauze liet hij de aanwezigen weten dat minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) Gretta Duisenberg een brief zou schrijven dat ze haar bijzondere paspoort, waarop ze recht heeft wegens haar huwelijk met bankpresident Duisenberg, niet meer voor dit soort zaken mag aanwenden. Volgens een voldane Rouvoet bleek hieruit dat ook een kleine partij wel degelijk een verschil kan maken.

De drie christelijke lijsttrekkers probeerden elkaar voor het overige zoveel mogelijk de loef af te steken in rechtzinnigheid. Rouvoet en Van der Vlies stelden zich daarbij een beetje op als ,,loodsmannetjes'', die de supertanker van het CDA op koers proberen te krijgen, zoals een aanwezige het omschreef. Beiden namen Balkenende onder vuur omdat het CDA zich niet hard genoeg zou verzetten tegen de vele gevallen van abortus. Beiden spraken van een hoogst onwelkome ,,dijkdoorbraak'' in het begin van de jaren tachtig met een nieuwe wet. ,,Van die praktijk dat kinderen gedood worden, moeten we af'', aldus Rouvoet. ,,Ik zou klip en klaar van Balkenende willen weten of hij in de grond van zijn hart ook niet vindt dat we hiervan eigenlijk afmoeten'', zei Van der Vlies.

De premier, die zei dat het geloof voor hem ,,een kompas'' is, wees er op zijn beurt op dat het CDA had te maken met andere partijen. Was het bovendien niet zijn CDA dat onlangs een evaluatie van de abortuswetgeving op de agenda had weten te krijgen? Ter geruststelling wees hij er nog op dat het aantal gevallen van zwangerschapsonderbreking in Nederland in vergelijking met omringende landen niet hoog is.

Als Balkenende werd geconfronteerd met kritische vragen, reageerde hij regelmatig met een grapje. Toen Bergwerf hem wees op de kritiek van de vroegere anti-revolutionaire leider Willem Aantjes dat hij onvoldoende oog zou hebben voor de christelijke idealen, zei Balkenende: ,,Aantjes wordt binnenkort 80 jaar en vanaf deze plaats wil ik hem daarmee van harte feliciteren.'' Op zijn beurt verweet de premier Bergwerf schertsenderwijs gebrek aan naastenliefde door zijn harde manier van vragenstellen. Van de weeromstuit ging ook Rouvoet steeds lolliger doen en zelfs de anders zo stijve Van der Vlies liet zich af en toe tot een grapje verleiden. Het publiek stoorde zich er niet aan. Het waren per slot van rekening allemaal hún gereformeerde leiders.

    • Floris van Straaten