Amerika bijna klaar voor aanval

Het tijdstip waarop er voldoende Amerikaanse militairen rondom Irak zijn gelegerd voor een offensief tegen het regime van Saddam Hussein komt snel dichterbij.

De Verenigde Staten hebben belangrijke lucht-, marine- en vooral landmachteenheden de opdracht gegeven om naar de Golfregio af te reizen, of voorbereidingen te treffen om dat op korte termijn te kunnen doen. Daarmee komt de krijgsmacht die ten dienste staat van het Amerikaanse Central Command, het Amerikaanse bevelsgebied dat het hele Midden-Oosten, Oost-Afrika en Zuid-Azië bestrijkt, in rap tempo op volle sterkte om een offensief tegen Irak te lanceren als de Amerikaanse president Bush daartoe zou besluiten.

Maandenlang is de Amerikaanse troepenmacht in de Golfregio in een sluipend tempo uitgebreid. Eenheden vlogen en voeren officieel naar het gebied om `routine'-oefeningen bij te wonen, zodat de gebruikelijke aantallen manschappen van zo'n 25.000 aanzwollen tot meer dan 50.000. Een dergelijke toename kwam in de twaalf jaar na de Golfoorlog in 1991 in perioden van spanning of bij oefeningen vaker voor.

Al volgende maand zou de totale Amerikaanse sterkte meer dan 100.000 manschappen kunnen bedragen. Algemeen wordt aangenomen dat de VS zo'n 200.000 man in de Golf paraat willen hebben voor een offensief tegen Irak. Maar ook wordt gesproken over een rolling start, waarbij gevechtsvliegtuigen van de marine en luchtmacht en in de VS opgestelde bommenwerpers nog voordat de strijdmacht voor een grondoffensief tegen Bagdad op volle sterkte is gekomen een luchtoffensief beginnen.

De toename van de expeditiemacht van Central Command is vooral toe te schrijven aan legereenheden die nodig zijn voor een grondoffensief. In de VS kan ieder moment de Derde Infanteriedivisie naar Koeweit afreizen. Ook is volgens Amerikaanse kranten de 101ste Parachutistendivisie, de 1ste Cavaleriedivisie, de 1ste Infanteriedivisie en de 4de Pantserdivisie gevraagd om voorbereidingen voor vertrek te treffen. In totaal gaat het hierbij alleen al om meer dan 60.000 man. Sommige van deze Amerikaanse landmachtonderdelen zijn in Duitsland gelegerd.

Ook de marine stoomt op naar de Golf. Amfibische transportschepen en helikoptervliegdekschepen met tienduizenden mariniers zijn vanuit de Indische Oceaan of de thuisbasis in Californië op weg naar de Golf.

Het vliegdekschip Theodore Roosevelt, een varende vliegbasis met circa 100 jachtbommenwerpers en vliegtuigen voor ondersteunende taken, maakt zich op om naar de Golf te vertrekken. De vliegdekschepen George Washington, Constellation, Harry Truman, Kitty Hawk en Abraham Lincoln zijn óf al in de regio aanwezig of op zijn minst op korte termijn voor een luchtoffensief in te zetten.

De luchtmacht is intussen ook steeds nadrukkelijker aanwezig in de Golf en Turkije. Op het eiland Diego Garcia zijn mobiele hangars opgesteld voor de voor radar onzichtbare B-2 bommenwerpers die eerder vanaf hun verdergelegen bases in Amerika opereerden. De Britse luchtmachtbasis Fairford wordt de thuisbasis van zware B-52 bommenwerpers en ook worden in Oman bommenwerpers van het type B-1 gestationeerd. Honderden jachtbommenwerpers en onderscheppingsjagers hebben opdracht gekregen kwartier te maken in Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten.

Ook de benodigde militaire infrastructuur lijkt in de Golf al grotendeels gereed te zijn. In het emiraat Qatar, in Oman en vooral in Koeweit staan honderden tanks, duizenden pantservoertuigen, trucks, en de benodigde brandstof, munitie en andere voorraden voor gebruik gereed.

Commandofaciliteiten die de complexe vlieg- en troepenbewegingen kunnen coördineren, zijn gebruiksklaar. Enige maanden terug was het nog onduidelijk of de regering van Saoedi-Arabië de VS toestemming zou geven om gebruik te maken van het ultramoderne commandocentrum dat het Pentagon voor precies dit soort grootschalige operaties tegen Irak op de Prins Sultan luchtmachtbasis heeft gebouwd. Die onzekerheid bestaat nog steeds. Dat was de reden dat Central Command een compleet nieuw hoofdkwartier op de Al-Udeid luchtmachtbasis in Qatar liet aanleggen. Dat hoofdkwartier is nu gereed en operationeel. In december werden 600 Amerikaanse stafofficieren aangevoerd om tijdens de oefening Internal Look de telecommunicatiestructuur te testen.

Indien het hoofdkwartier in Saoedi-Arabië niet mag worden gebruikt, lijkt op het eerste gezicht maar één hoofdkwartier in de Golfregio voorhanden om de misschien wel honderdduizenden manschappen, honderden gevechtsvliegtuigen en marineschepen bij het offensief tegen Irak te dirigeren. Maar er is een tweede hoofdkwartier achter de hand: het commandoschip Mount Whitney. Officieel is dat in de regio voor anti-terroristische operaties in de Hoorn van Afrika. Maar dat lijkt een al te bescheiden opdracht voor een dergelijk schip. Tijdens een bezoek aan de haven van Rotterdam zei een ingescheepte luchtmachtofficier dat vanaf het schip een oorlog zoals tegen de Talibaan en Al-Qaeda in Afghanistan ,,eenvoudig'' was uit te voeren. ,,Duizend sorties van gevechtsvliegtuigen per dag kunnen wij makkelijk aan.'' Dat lijkt meer dan voldoende voor een offensief tegen Irak.

Naast de Amerikaanse eenheden maken ook Britse en Franse eenheden, zij het op bescheidener schaal, zich op voor een offensief tegen Irak. De Britse minister van Defensie, Geoff Hoon, maakte gisteren bekend duizenden reservisten voor actie in de Golf op te zullen roepen. Een smaldeel met een vliegdekschip, met kruisraketten bewapende kernonderzeeërs en een escortegroep zet halverwege januari koers naar de Golf.

De Franse president, Jacques Chirac, vertelde zijn strijdkrachten gisteren, in een duidelijke vooraankondiging van marsorders, zich gereed te maken voor inzet voor het geval Irak de VN-resoluties niet nakomt. Wel eiste de Franse president dat militair geweld door een nieuwe VN-resolutie wordt gewettigd.

    • Menno Steketee